فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مقالۀ پیشِ رو، گونه‌های زبانی بخش شاهرود خلخال را که در استان اردبیل در روستاهای اسکستان، شال، درو، کرین، کلور، گیلوان و لرد رایج‌اند و در محل به تاتی موسوم‌اند با گویش‌های سه‌گانۀ تالشی در چند سطح زبان‌شناختی به صورت هم­زمانی سنجیده­‌ایم. این روستاها در غرب استان گیلان، آن سوی رشته­‌کوه تالش جای دارند. سنجش برپایۀ ویژگی­‌های آوایی، ساخت­‌واژی، نحوی و نیز واژگانی است. داده­‌ها افزون­‌بر پژوهش کتابخانه­‌های از پژوهش میدانی نیز به­‌دست آمده­‌است. گویش‌های تاتی برغم اشتراک لفظی چنان تنوع و پراکندگی دارند که در بررسی‌های هم‌زمانی نمی‌توان همة آنها را ذیل یک گروه یا زبان مشخص تعریف کرد. به همین خاطر زبان‌شناسان آنها را در دسته‌های مختلف طبقه‌بندی کرده، و در مواردی گویش‌های تالشی را هم به آنها افزوده‌اند. هدف مقاله پاسخ به این سؤال است که آیا گونه‌های زبانی رایج در شاهرود خلخال ذیل گویش‌های تالشی قابل تعریف‌‌اند یا گونه‌هایی مستقل‌اند. براساس داده­‌های این مقاله زبان پنج روستا از هفت روستاهای بررسی‌شده در این مقاله؛ اسکستان، شال، درو، کلور و گیلوان را می‌توان ذیل تالشی جنوبی در یک دسته قرار داد اما زبان دو روستای کرین و لرد تفاوت­‌هایی با پنج روستای دیگر شاهرود و نیز تالشی جنوبی دارد.