معرفت و یقین پیامبران به حقانیت وحی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه پیام نور

doi
10.22091/pfk.2018.498.1227
چکیده

بررسی معرفت و یقین انبیا به حقانیتِ وحی، یکی از مسائل مهم وحی و معارف بلند الهی است. در این خصوص تحلیل‌های گوناگونی ارائه شده است. برخی معرفت و یقین پیامبران را در تلقی وحی از طریق علم حضوری که خطا در آن راه ندارد، دانسته و کسانی نیز منشأ آن را آگاهی از لوح محفوظ که پیامبر با روح قدسی خود به فرشته متصل می‌شود و معارف الهی را از او دریافت می‌کند، می‌دانند. برخی اندیشمندان، علم پیامبران به حقانیت وحی را از طریق معجزه الهی معرفی کرده‌اند. دیدگاهی با استناد به ‌تجرّد ناب عقلی پیامبر و عدم دسترسی شیطانِ درون و بیرون بر مقام ‌تجرّد عقلی و مشاهدۀ حقیقت وحی از سوی پیامبر به حقانیت و عدم شک و تردید او به وحی اعتقاد دارند‌‌، ولی آن چه به عنوان راه‌حل نهاییِ مسئله قابل‌طرح است این است که وحی یک پدیدۀ اعطایی و غیر اکتسابی است و از همین‌رو، از راه‌های متعارف عقلی و شهودی به دست نمی‌آید. از سوی دیگر، هدف اعطا‌کنندۀ وحی و بعثت پیامبران‌‌، به مقتضای حکمت الهی هدایت و راهنمایی بشریت به سوی رستگاری‌‌، سعادت و کمال جاودانی است و برای نیل به این هدف، ضروری است گیرندگان وحی از عصمت و مصونیت در دریافت آن برخوردار باشند تا بتوانند پس از تلقی‌‌، پیام الهی را به‌درستی ابلاغ کرده و بدون هیچ‌گونه خطا و اشتباه به وظیفه خطیر رسالت خویش اقدام نمایند. در غیر این صورت، نقضِ غرض لازم آمده و اِنزال وحی و اِرسال رسولان بیهوده و لغو خواهد بود.