شناخت و ادراک بهرهبرداران مرتعی از بروز نشانههای تغییر اقلیم در راستای پایداری منابع محیطی (مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان نجفآباد)
نویسندگان
1 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
2 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
3 کارشناسی ارشد علوم و مهندسی مرتع، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
4 گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
doi
10.22126/ges.2023.8444.2592چکیده
تغییر اقلیم یک چالش جهانی است که تاکنون تأثیرات مضری بر سلامت انسان، محیطزیست و عرصههای منابع طبیعی خصوصاً مراتع و معیشت بهرهبرداران مرتعی گذاشته است. شناخت و ادراک بهرهبرداران مرتعی از بروز نشانههای تغییر اقلیم گامی اساسی در چگونگی مواجهه و بهکارگیری راهبردهای متناسب برای کاهش اثرات تغییر اقلیمی و پایداری منابع مرتعی است. این تحقیق به بررسی شناخت و ادراک جوامع محلی از بروز نشانههای تغییر اقلیم در بخش مرکزی شهرستان نجفآباد میپردازد. جامعه آماری 68 بهرهبردار مرتعی روستاهای جلالآباد، حاجیآباد و نهصتآباد بود، طبق فرمول کوکران 58 بهرهبردار بهعنوان نمونه آماری انتخاب شدند. درک (برداشت) جوامع محلی از وقوع تغییرات اقلیمی در سه بعد بارندگی، دما و باد به ترتیب با 9، 9 و 5 گویه در قالب طیف هفتگزینهای لیکرت سنجش شدند. پس از تکمیل پرسشنامه و ثبت اطلاعات در صفحه گسترده اکسل، تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارSPSS و رسم نمودارها در محیطExcel صورت گرفت. نتایج نشان داد 59/77 درصد پاسخگویان میزان درک از بروز نشانههای تغییر اقلیم را زیاد برآورد کردند. بااینحال، به معیارهایی که برایشان ملموستر بود آگاهی بیشتری نشان دادند. از مجموعه مؤلفههای مرتبط با ادراک از بروز نشانههای تغییر بارندگی، دما و باد، به ترتیب میزان اُفت آب چشمهها، قناتها و چاههای عمیق (1)، شدت نوسانات دمایی در منطقه (2) و سرعت باد (شدید شدن بادها) در منطقه (3) بیشترین اولویت را به خود اختصاص دادند. بهطورکلی، میتوان نتیجهگیری کرد در راستای مقابله با پیامدهای تغییر اقلیم و پایداری منابع محیطی، ادراک و نگرش بهرهبرداران مرتعی میتواند در موفقیت سیاستها و راهبردهای سازگاری مؤثر باشد.