کنکاشی در چیستی و چگونگی فرایندهای ساختواژی در سیاق عامیانۀ (نو)جوانان ایرانی: موردپژوهی واژگان استفادهشدۀ کاربران رسانۀ طرفداری
نویسندگان
1 دانشیار زبانشناسی کاربردی، بخش آموزش زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سلمان فارسی کازرون، کازرون، ایران
doi
10.22124/plid.2023.25561.1651چکیده
مطالعۀ سیاق عامیانۀ زبان، به دلیل ماهیت سیّال، کوتهزیست، و از حیث اجتماعی اثرپذیر آن، میتواند اطلاعات ذیقیمتی در اختیار زبانشناسان بگذارد. بهرغم اهمیت موضوع، به مطالعۀ این سیاق در فارسی چندان اقبال نشدهاست. پژوهش حاضر، با رویکردی زبانشناسانه و با استخراج واژگان عامیانة استفادهشدۀ (نو)جوانان، کوشیده تا نشان دهد چه فرایندهای ساختواژی غالبی در شکلگیری یا تثبیت نقش عضویت درونگروهی آنها دخیل بودهاست. بدین منظور، ابتدا ۱۱۹ واژۀ غیررسمی از قسمت نظرات کاربران رسانة ورزشی برخط طرفداری طی بازۀ یک سالة (۱۴۰۱-۱۴۰۰) استخراج گردید و جهت تعیین عامیانه بودن آنها، در قالب یک مقیاس ممتد غیررسمی-رسمی در اختیار نمونهای مشتمل بر ۳۸۵ نفر از گویشوران بومی پسر و دختر در بازۀ سنی ۲۹-۱۵ قرار گرفت. سپس براساس قضاوت مبتنی بر شمّ گویشوران بومی، ۶۳ واژه بهعنوان نمود سیاق، کوتهفهرست و بررسی ساختواژی شد. یافتهها مؤید آن است تاآنجاکه به دادههای جستار کنونی مربوط میشود، از نظر ماهوی، سیاق عامیانۀ عرصۀ اجتماعی مزبور در قالب راهبردهای حسنتعبیر/سوءتعبیر خفیف، عموما ماهیتی دیگرستیزانه دارد. همچنین، از حیث چگونگی ساخت، لغات با طیفی از فرایندها نظیر وامگیری، قیاس، و فرایندهای فروکاستنی همچون سرواژهسازی و پسینسازی ساخته میشوند.