تاثیر کاربری اراضی بر فرسایشپذیری و کیفیت خاک (مطالعه موردی: حوضه آبریز هشتیان، دریاچه ارومیه)
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 گروه جغرافیای طبیعی. دانشکده علوم زمین. دانشگاه شهید بهشتی. تهران. ایران
3 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
5 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران.
doi
10.22126/ges.2022.8143.2564چکیده
فرسایش خاک بهعنوان عامل مهمی در کاهش کیفیت و تخریب خاک در نظر گرفته میشود. از پارامترهای مهم و تأثیرگذار در فرسایش خاک انواع کاربری اراضی است. حوضه آبریز هشتیان به دلیل شرایط طبیعی، دخالتهای انسانی و تنوع کاربری اراضی به فرسایش حساس بوده و نیازمند پایش کیفیت و فرسایشپذیری خاک میباشد. ازاینرو هدف از این تحقیق بررسی تأثیر کاربری اراضی بر فرسایشپذیری و کیفیت خاک در حوضه آبریز هشتیان است. در این تحقیق از حوضة موردمطالعه 21 نمونه از کاربری زراعی، 18 نمونه از کاربری مرتع، 14 نمونه از کاربری باغ با روش سیستماتیک - تصادفی برداشت شد. ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی نمونهها شامل سدیم، پتاسیم، فسفر کل، کربن آلی، هدایت الکتریکی، pH، آهک، وزن مخصوص ظاهری و حقیقی و بافت خاک اندازهگیری شد. با استفاده از تحلیل واریانس ارتباط پارامترهای اندازهگیری شده با کاربریهای اراضی مشخص شد. نتایج نشان داد که اکثر پارامترهای فیزیکی و شیمیایی خاک با مقدار P کمتر از 05/0 به طور معنیدار تحت تأثیر کاربری اراضی میباشد. همچنین نتایج نشان داد شاخص کیفیت خاک با مقدار P (17/0) دارای ارتباط معنادار با کاربری اراضی نمیباشد و فرسایشپذیری خاک با مقدار P کمتر از ۰۰۱/۰ دارای ارتباط معنادار با کاربری اراضی میباشد. همچنین با استفاده از آزمون Post-hoc و به روش توکی مشخص شد کاربری زراعی دارای خاک باکیفیتتر به دلیل هوادهی و باقیماندن کاه و کلش هنگام شخم و پوشش گیاهی مناسب میباشد و کاربری مرتع به دلیل چرای بیش از حد دام و کاهش مواد مغذی خاک دارای فرسایشپذیری بالایی نسبت به کاربری زراعی و باغ میباشد.