سیاست‌های زبانی پهلوی اول در کردستان و پیامدهای آن (با تأکید بر مدارس)

نویسندگان
doi
چکیده

روشنفکران دوران پهلوی اول وحدت ملی را مقدمۀ یکپارچگی سیاسی کشور و راهکاری برای کاهش تعارضات قومی و آشوب‌های محلی می‌دانستند. تحقق این امر از دیدگاه آنان به معنای از میان بردن همۀ تفاوت‌های موجود در شیوۀ زندگی، لباس، زبان و... بود. در این میان، گرایش و علاقۀ همۀ اقوام ایرانی به زبان فارسی و نقش تاریخی این زبان در وحدت ملی باعث شد گسترش این زبان به ‌عنوان یکی از محورهای اساسی سیاست یکسان‌سازی مورد توجه قرار گیرد. به همین منظور، دولت می‌کوشید با راهکارهایی چون توسعۀ مؤسسات معارفی، استخدام معلمان غیربومی و ممنوعیت استفاده از زبان‌ها و گویش‌های محلی زمینه را برای ترویج یک زبان واحد در جهت نیل به وحدت ملی فراهم سازد. اما به‌کارگیری روش‌های تحمیلی، دخالت نهادهایی چون ارتش، ممنوعیت استفاده از زبان کردی و تلاش در جهت تضعیف آن بر علاقه‌مندی و عشق دیرینۀ کردها به زبان و ادبیات فارسی تأثیر منفی گذاشت و زمینه را برای افزایش تمایلات قومی فراهم ساخت. بررسی اهداف، روند و پیامدهای سیاست‌های زبانی دولت پهلوی اول در کردستان با تکیه بر اسناد محور اصلی این پژوهش است.