فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زبان فارسی که آن را در ایران «فارسی»، در افغانستان «دری» و در تاجیکستان «تاجیکی» می‌خوانند، از گذشته‌های دور زبان رسمی و درباری سرزمینی که امروزه افغانستان می‌خوانند، بوده‌است. این زبان از زمان شکل‌گیری حکومت مستقل در افغانستان و تغییر نام خراسان به افغانستان (1747م)  تا به امروز سرگذشت غم­انگیزی داشته‌است. سیاست به‌حاشیه‌راندن زبان فارسی که از دورة امیر حبیب‌الله‌خان (1901-1919م) شروع شد، در دوره‌های بعد و تا امروز با فرازونشیب‌هایی دنبال شده‌است. چنانکه در دورة نیم‌قرنة حکمرانی خاندان آل‌یحیی (1308-1357ش) برای مدت کوتاهی به‌کلی از نظام اداری و آموزشی حذف شد و سپس در سال 1343ش اسم «دری» بر این زبان تحمیل شد و به‌عنوان یکی از دو زبان رسمی در کنار زبان پشتو در قانون اساسی دورة ظاهرشاه درج شد. این جایگاه در دورۀ نظام‌های کمونیستی نیز حفظ شد؛ اما پس از جنگ‌های داخلی و تسلط طالبان (1375-1380ش) بیش­ازپیش مورد بی‌مهری قرار گرفت. با روی‌کار آمدن دموکراسی و شکل‌گیری نظام جمهوری اسلامی (1380-1400ش) و در قانون اساسی مصوب 1382ش، زبان پشتو و فارسی به‌عنوان دو زبان رسمی در افغانستان شناخته شد، با این تفاوت که ارجحیت به زبان پشتو داده شد و سرود ملی این کشور نیز به زبان پشتو ساخته شد. همچنین اصطلاحات دانشگاهی، نظامی و اداری تنها به زبان پشتو واگذار شد. سرانجام، با سقوط نظام جمهوری و تسلط دوبارة طالبان بر خاک افغانستان، این گروه مجددا درصدد حذف زبان و اصطلاحات فارسی از ادارات و لوایح دولتی شده‌است.