مفهومسازی فعل «shekanen» (شکستن) در کُردی کلهری: رویکرد شناختی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی، گروه آموزش زبان انگلیسی و زبانشناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
2 دانشیار زبانشناسی، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 استادیار گروه آموزش زبان انگلیسی و زبان شناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22124/plid.2023.23571.1621چکیده
از بین انواع روابط واژگانی، چندمعنایی جایگاه مهمی در حوزۀ معنا دارد، چون زایایی معنا و گسترش مفاهیم، بهطور چشمگیری، در نتیجۀ کارکرد چندمعنایی محقق میشود. پژوهش حاضر با هدف مفهومسازی فعل «شکانن» (شکستن) در کُردی کلهری براساس انگارۀ چندمعنایی اصولمند ایوانز و گرین (2006) در رویکرد شناختی انجام گرفتهاست. بدین منظور، در این پژوهشِ کیفی، دادهها به دو روش اسنادی و مصاحبهای بهترتیب از کتاب ضربالمثلهای کُردی (جعفرزاده، 1385)، مصاحبه با گویشوران کُردزبان گویش کلهری و مکالمۀ روزمرۀ آنها گردآوری و به روش توصیفی-تحلیلی واکاوی شد. نتایج نشان داد که مفهوم اولیۀ این فعل، «شکستن» است و در شبکۀ معنایی آن سیوشش معنای متمایز، همچون «تکه کردن»، «نصف کردن»، «ترکیدن»، «کاهش یافتن»، «زیان رساندن»، «درد گرفتن» و امثال آن هست که این معانی در هفت خوشۀ معنایی قرار میگیرند. معانی متمایز با خوشههای معنایی آنها در یک شبکۀ معنایی ترسیم شد. بازنمایی مفهومی فعل در کُردی کلهری ازمنظر شناختی دانش ما را درمورد درک و فهم معانی آن کاملتر و به پویایی دستور زبان کُردی کلهری کمک مینماید.