فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مقوله‌های زبان‌شناسی یک­صدسال اخیر حوزۀ واژه‌های فریبکار است. این اصطلاح به معنی واژه‌های به‌ظاهر یکسان، اما در معنی متفاوتی است که در یک زبان یا در میان دو زبان به‌کار می‌رود و بی‌توجهی به دو معنی واژه، باعث اختلال معنی می‌شود. فارسی کرمانشاهی از لهجه‌های زبان فارسی است که در طول سده‌ها در شهر کرمانشاه در کنار کردی کرمانشاهی به‌کار رفته‌است. به دلایل گوناگون در این لهجه واژه‌ها، عبارت‌ها یا جمله‌هایی وجود دارد که در فارسی معیار به معنی دیگری به‌کار رفته‌اند. در نوشتار حاضر پس از بیان تعریف، تاریخچه و ویژگی‌های واژه‌های فریبکار، نمونه‌هایی از آن در فارسی کرمانشاهی استخراج و تحلیل شده‌است. یافته‌های پژوهش نشان‌دهندۀ آن است که از واژه‌های فریبکار بررسی‌شده این نوشتار، 65 درصد واژه‌ها گسترش معنایی و 25 درصد آن فروکاست معنایی داشته‌است. از حیث کاربردهای بیانی بیشترین کاربرد از آن مشابهت (32.5 درصد) و پس از آن، مربوط به مجاز کل و جزء (15درصد) است. از منظر روابط معنایی بیشترین بسامد (32.5 درصد) ازآنِ رابطۀ تناسب و کمترین آن مربوط به تضاد (7.5 درصد) است.