بررسی فقهی و اجرایی به‌کارگیری صندوق زمین و ساختمان در مرحله بازسازی سوریه

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری و بانکداری اسلامی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت مالی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 استاد گروه مالی اسلامی، دانشگاه دمشق، دمشق، سوریه

4 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.30497/ifr.2019.2403
چکیده

صندوق زمین و ساختمان ازجمله ابزارهای مالی که باهدف جذب سرمایه‌های خرد و هدایت آن در جهت تأمین منابع مالی پروژه‌های اقتصادی در حوزه مسکن طراحی‌شده است. از چندی پیش صاحب‌نظران مسلمان در این حوزه به فکر پرکردن خلأ حاصل از حذف اوراق قرضه و اقدام به طراحی ابزارهای مالی اسلامی ازجمله صندوق سرمایه‌‌گذاری زمین و ساختمان به هدف تأمین مالی و اجرای طرح‌های عمرانی و پاسخ‌گوی نیازها گوناگون اقتصاد کشور که با شرایط ویژه‌ای موردتوافق طرفین قرارگرفته، بوده‌اند. بانک‌های سوریه به‌تنهایی توانایی اجرای روند بازسازی را ندارند. یکی از مناسب‌ترین راه برای تأمین مالی بازسازی سوریه و انجام پروژه‌های عظیم و مشارکت افراد جامعه در این پروژه‌های از طریق صندوق‌های زمین و ساختمان در بازار سرمایه سوریه براساس استفاده از تجربه بازار سرمایه ایران است. متأسفانه برخی معتقدند که تفاوت فقهی در باب معامله‌های مالی میان مذاهب اسلامی وجود دارد، لذا مقاله حاضر گامی در راستای بررسی فقهی صندوق زمین و ساختمان ازجهت انطباق با شریعت هم ازنظر فقهی در کمیته فقهی ایران که اکثر مصوبات آن براساس فقه امامیه است و هم ازنظر فقهی میان فقها و اعضای هیأت مشورتی شرعی سوریه که اکثر مصوبات آن براساس مذهب اهل سنت است، نیز بررسی می‌شود. در ضمن تلاش خواهد شد تا با شناسایی اشتراکات و اختلافات فقهی میان دیدگاه‌های دو کمیته، مسیر طراحی ابزار موردتأیید همه آنها را هموار سازیم.