طراحی مدلی برای تبیین سواد رسانهای در نظام آموزشی دوره دوم متوسطه ایران (پژوهشی بر اساس نظریه مبنایی)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک
2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد واحد اراک
3 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی
4 استادیار دانشکده ی صداوسیمای قم
doi
10.30497/rc.2021.75646چکیده
اعتلای سواد رسانهای مرهون پژوهشهای علمی و سازمانیافته آن است. نقش اصلی که سواد رسانهای در این میان ایفاد میکند، موضوع اصلی این مقاله حاضر است که بهمنظور ارائهی مدلی برای تبیین سواد رسانهای در دوره متوسطه انجامگرفته. روش پژوهش، سندکاوی و نظریه برخاسته از دادهها (نظریه مبنایی) و از نوع تحقیقات کاربردی، ازنظر نوع دادهها کیفی، نحوه اجرا توصیفی است. جامعهی آماری پژوهش ، شامل 2 گروه است. نخست متخصصان سواد رسانهای، برنامهریزان آموزشی و معلمان سواد رسانهای که از آنها برای تعیین عناصر جهت طراحی مدل مطلوب، مصاحبه به عمل آمد دوم کارشناسان سواد رسانه که برای اعتبار مدل استفاده شد. حجم نمونه برای مصاحبه 12 و برای اعتبارسنجی مدل 35 نفر استفادهشده. روش تجزیهوتحلیل شامل سه مرحلهی کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام و به شیوه نظریه مبنایی در قالب شبکهی مضامین پایه، سازماندهی شده. یافتهها نشان میدهد مدل مدنظر شامل یک مضمون فراگیر، 7 مکانیسم سازماندهنده است که در آموزش و برنامهریزی کتاب سواد رسانهای به آن تأکید میشود. یافتهها حاکی از آن است سواد رسانهای دارای 2 درونمایه مهم شامل نهاد آموزشوپرورش و صداوسیماست که بهعنوان عوامل تأثیرگذار در زندگی مخاطبان موردتوجه است. هدف اصلی در این پژوهش، مطالعه عمیق نتایج فرایند آموزش سواد رسانهای در کشورهای مذکور، جهت الگو و هدایت، آموزش و تربیت دانشآموزان از طریق افزایش کیفیت آموزش سواد رسانهای، شیوه تدریس و محتوای آموزشی است.