بازنمایی تصویر سبک زندگی ایرانیان در تبلیغات تلویزیونی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک)

2 کارشناسی‌ارشد مدیریت رسانه دانشگاه تهران

3 کارشناسی‌ارشد مدیریت رسانه دانشگاه تهران

doi
10.30497/rc.2021.75647
چکیده

بررسی تصویرسازی تبلیغات تلویزیونی از سبک زندگی ایرانیان از آنجا اهمیت می‌یابد که باتوجه‌به حجم مخاطب عمومی تلویزیون، این رسانه تأثیر ویژه‌ای در تغییرات الگوی سبک زندگی ایرانیان دارد. ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی تصویر بازنمایی شده از سبک زندگی ایرانیان با استفاده از الگوی استخراج‌شده از پیشینۀ تحقیقات است. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر مبنای نظریۀ تحلیل گفتمان و نظریۀ بازنمایی، تبلیغات تلویزیونی با موضوع «مواد غذایی» در بازۀ زمانی زمستان ۱۳۹۷ جمع‌آوری و تحلیل کرده است. تبلیغات تلویزیونی در این دوره زمانی، برای تحقق اهداف و بنابر سیاست­های کلان سازمان صداوسیما، از نظریه‌های برجسته­سازی و کاشت و حاشیه‌رانی استفاده کرده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سبک زندگی ایرانیان با محوریت «دین به‌عنوان راه و روش زندگی» در تبلیغات تلویزیونی به حاشیه رانده شده است و از طرفی سبک زندگی مصرف­گرا، برجسته شده است که مشخصۀ اصلی آن نمایش نوعی رفتار مصرفی در روش زندگی است؛ در این پژوهش نمی­توان میزان اثرگذاری تبلیغات بر مصرف و خریدرا تبیین کرد؛ اما در فرم و محتوای تبلیغات، باتوجه‌به بافت موقعیتی آن زمان، میزان تمایل به مصرف را نشان‌داده‌شده است. گزاره‌های «مصرف‌گرایی، نمایش کالاهای غیر لازم، محصولات خارجی، اشرافی‌گری و تجمل» از گزاره‌های غالب در سبک زندگی تصویرسازی شده در تبلیغات تلویزیونی در ایران است.  تصویرسازی، سبک زندگی ایرانیان، تبلیغات تلویزیونی، خانوادۀ ایرانی، صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.