بازنمایی پیادهروی اربعین در فضای مجازی: تحلیل نشانهشناسی اجتماعی عکسهای پیادهروی اربعین در اینستاگرام
نویسندگان
1 دانشکده مدیریت جهانگردی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 گروه جامعه شناسی، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 گروه جامعه شناسی، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی، داتشگاه شیراز، شیراز، ایران
4 گروه جامعه شناسی، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.30497/rc.2021.75649چکیده
در این پژوهش، به عکسهای منتشر شده در شبکه اجتماعی اینستاگرام پیرامون پیادهروی اربعین، بهعنوان بستری برای ساخت معنای مناسک اربعین و بازنمایی آن در فضای مجازی پرداختیم. استفاده از روش نشانهشناسی اجتماعی در خوانش این عکسها امکان بررسی عمیق تصاویر عکاسانه، نمادها، منابع نشانهشناختی و بسترهای اجتماعی و فرهنگی را برای محقق فراهم کرد و محقق با بهکارگیری این روش و متأثر از نظریاتی چون جامعهی نمایش دوبور، به نحوهی بازنمایی پیادهروی اربعین در اینستاگرام دست یافت. این معنای برساخته شده که متأثر از مناسبات قدرت سیاسی نیز هست، ذیل مقولاتی چون: رفتن رسیدن است، دشواری و رنج سفر، خانواده، سلبریتیها، پرچمها و پوسترها، فراجنسیتی بودن و عکاسی سلفی، تحلیل شد. حوادث کربلا منبع بسیار غنی از معانی و رمزهاست که نشانهسازها برای ساخت فراواقعیت ِ ایدهآل و الصاق آن به واقعیت، از آن منتفع میشوند. نهایتاً پیادهروی اربعین بهعنوان یک آیین آمیخته با فرایندهای عکاسانه که تصویری شدن بخشی از آن است، تعریف میشود. این آیین، بهمثابه کنشی فعال و مطالبهگر بازنمایی میشود و با نمایش پیوندهای خانوادگی و اجتماعی، مفهوم امت را بازتعریف و به نمایش میگذارد. پیادهروی اربعین ضمن اینکه ابعاد زنانهی فعالی دارد و به لحاظ فرهنگی و ملیتی تنوعپذیر است، بهسوی تبدیلشدن به امر معمولی و سطحی شده پیش میرود.