تفکیک گوهر و صدف دین از یکدیگر، مقدمهای برای کثرتگرایی دینی؛ بررسی دیدگاه سیدحیدر آملی
نویسندگان
1 دانشیار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی
2 دانشجوی دکتری رشته کلام ( فلسفه دین و مسایل جدید کلامی) دانشگاه قم
doi
10.22091/pfk.2017.813چکیده
تفکیک گوهر و صدف دین از یکدیگر مسئلهای است که طیف وسیعی از کثرتگرایان برای پیریزی دیدگاه کثرتگرایانۀ خود از آن سود جسته و آن را به عرفای مسلمان مستند ساختهاند. سید حیدر آملی یکی از پیشگامان عرفان اسلامی است که اهتمام خاصی به تفکیک گوهر دین از صدف آن دارد، زیرا آرمان آشتی دادن شیعیان دوازدهامامی با متصوفه راستین را در سر میپروراند و کلید این قفل را در رتبهبندی معارف الهی و تکالیف دینی شرعی مییابد. ازاینرو اغلب آثار وی حول محور تبیین گوهر دین نگاشته شده و تعابیر دیرآشنای «ظاهر و باطن دین» و «شریعت، طریقت و حقیقت» کاربرد گستردهای در آنها دارد. درعینحال سید بهصورت مستقیم و غیرمستقیم کثرتگرایی دروندینی و بروندینی را نفی میکند. بررسی ابعاد گوهر و صدف دین از نگاه ایشان و چگونگی تفکیک آنها از یکدیگر که موردتوجه این نوشتار است، بهروشنی نشان میدهد که اعتقاد به این تفکیک، لزوماً به معنای اعتقاد به کثرتگرایی نخواهد بود.
