اعتبارِ تاریخیِ زبان فارسی
نویسندگان
1 دانشیار فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران
doi
10.22124/plid.2022.22276.1603چکیده
باتوجه به ماهیت اجتماعیِ زبانهای بشری، افراد هر جامعه تلاش میکنند که زبان خود را در مقایسه با زبانهای دیگر اعتبار ببخشند. در برخورد تاریخی زبانها با یکدیگر، تعدادی از زبانها اعتبار بیشتری مییابند و حتی «زبان معیارِ» سرزمین یا سرزمینهایی، و شاخصی برای اعتبارسنجی زبانهای دیگر میشوند. در مقابل، این امکان نیز وجود دارد که از اعتبار بعضی زبانها کاسته شود و حتی از میان بروند. به اعتقاد پیرس، «اعتبار زبانی» با «قدرت» رابطۀ درونی دارد و هر زبانِ معتبر از پشتوانۀ نوعی قدرت سیاسی- حکومتی، مذهبی، اجتماعی، فرهنگی و مانند آن برخوردار است. این مقاله با استفاده از منابع کتابخانهای و با روشی تحلیلی– توصیفی، به بررسیِ نوع قدرتهایِ پشتیبان و میزان پشتیبانی از زبان فارسی با دیدگاهی تاریخی پرداختهاست. نتایج نشان میدهد که ابتدا اعتباریابی زبان فارسی به خاطر یک نیاز اجتماعی برای وحدتبخشی اقوام ایرانی بودهاست. سپس در ادوار مختلفِ تاریخِ ایران این زبان از پشتیبانی عواملِ حکومتی- سیاسی، دینی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، و ... بهره برده و تقویت شدهاست. تأثیر این عواملِ باعث شده که علیرغم رویدادهای تاریخی، زبان فارسی تا امروز بهعنوان معروفترین و پُرسخنگوترین زبان ایرانی باقی بماند.