تکیه واجی در زبان گیلکی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان انگلیسی و زبان‌شناسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران

2 کارشناس ارشد، گروه زبان انگلیسی و زبان‌شناسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران.

doi
10.22124/plid.2022.21627.1591
چکیده

در این مقاله به بررسی توزیع واجی تکیه در واژه‌های گیلکی پرداختیم. برای این منظور واژه‌هایی از چهار طبقۀ صرفی-نحوی اسم، صفت، قید و فعل جمع‌آوری شد که در آنها الگوی تکیۀ واجی بسته به ساختمان صرفی واژه‌ها متفاوت بود. داده‌های هدف پژوهش را 14 گویشور بومی گیلکی تلفظ کردند. صورت آوایی داده‌ها بازنویسی و محل وقوع تکیه در واژه‌ها مشخص گردید. بررسی‌‌ها نشان داد تکیۀ واژه‌های گیلکی برمبنای یک قاعدۀ عام واجی بر روی هجای پایانی است ولی وجود برخی وندها منجر به توزیع واژه‌ها با تکیۀ غیرپایانی در زبان گیلکی می‌شود. برای آنکه الگوهای متنوع تکیه‌ای در واژه‌های گیلکی را در چهارچوب یک انگاره تحلیلی جامع تبیین کنیم، از سطوح سلسله‌مراتبی واج‌شناسی نوایی استفاده کردیم. براین­اساس، نشان دادیم الگوی تکیۀ واجی در گیلکی یا از قاعدۀ تکیه‌گذاری در سطح واژه واجی تبعیت می‌کند که براساس آن هجای پایانی در واژه‌های واجی حامل تکیه است یا مبتنی­بر قاعدۀ تکیه‌گذاری در سطح گروه واجی است که براساس ­آن هجای قوی در سمت چپی‌ترین واژه واجی در گروه واجی تکیه دریافت می‌کند.