ساخت رویداد افعال پیشوندی در کردی کرمانجی گیلان

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان شناسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران

2 استادیار زبان شناسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران

doi
10.22124/plid.2022.22691.1611
چکیده

این مقاله با بررسی افعال پیشوندی در کردی کرمانجی رودبار (جنوب استان گیلان)، دربارۀ خوانش رویدادیِ این افعال و سهم پیشوندهای اشتقاقی در شکل‌گیری ساخت رویداد بحث می‌کند. داده‌های پژوهش در مصاحبه با تعدادی گویشور بومی و اجرای شفاهی پرسشنامه گردآوری شد. یافته‌ها حاکی از آن است که پیشوندهای اشتقاقی غالبا «مفهوم جهتی» دارند و یک فعل حرکتی می‌سازند. در این نمونه‌ها، معمولا خوانش لحظه‌ای ایجاد می‌شود؛ مگر آنکه بافت زبانی یا موقعیتی باعث ایجاد رویداد تحققی (هدفمند و دارای قابلیت دیرش) شود. از سوی دیگر، فقط تعداد اندکی فعل ایستا در نمونه‌های افعال پیشوندی مشاهده شد و هیچ فعل پیشوندی با خوانش فعالیت یافت نگردید. بنابراین، افعال پیشوندی در کردی کرمانجی گیلان می‌توانند در معناهای مختلف خود فقط سه گونۀ رویداد ایستا، حصولی و تحققی را بیان کنند. این مشاهدات (غلبۀ خوانش لحظه‌ای و غیاب رویدادهای فعالیت) احتمالا همسو با معنای غالب در افعال پیشوندی یعنی «حرکتِ جهت‌دار» است.