جامعهپذیری فرهنگی و هویت قومی پایدار (مورد مطالعه: گروههای قومی اسفراین)
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران
2 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران
3 کارشناس ارشد جامعهشناسی، دانشگاه مازندران
doi
10.22059/jisr.2022.311103.1136چکیده
مقالۀ حاضر مطالعهای تجربی در باب رابطۀ جامعهپذیری فرهنگی و هویت قومی پایدار در بین چهار گروه قومی (کرمانج، ترک، تات و بربر) است. جامعهپذیری فرهنگی فرایندی است که در آن افراد یک گروه قومی، ارزشها، سنتها و معانی مرتبط با فرهنگ خود را میآموزند. در تحقیقاتی که به هویت قومی در ایران پرداختهاند، کمتر به رابطۀ میان جامعهپذیری فرهنگی و هویت قومی توجه شده است. بررسی این رابطه میتواند جایگاه موقعیتی و وضعیتی گروههای قومی را نشان دهد. برای جمعآوری اطلاعات، از روش پیمایش با ابزار پرسشنامه استفاده شد. دادههای مورد نیاز پژوهش، از میان چهار گروه قومی کرمانج، ترک، تات و بربر جمعآوری شد که 386 نفر از آنها گروه سنی 18-30 سال بودند. در این مرحله از روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای و تصادفی ساده استفاده کردیم. نتایج نشاندهندة آن بود که گروههای قومی شهرستان اسفراین تحت تأثیر عوامل جامعهپذیری فرهنگی، هویت قومیشان را استمرار میبخشند. البته گروههای قومی پایداری و هویت قومی با هم متفاوت هستند؛ برای مثال، گروه قومی کرمانج در مقایسه با گروههای دیگر قومی از پایداری هویت قومی بیشتری برخوردارند. این پایداری را میتوان در بازنماییهای عناصر فرهنگی نظیر موسیقی، زبان، لباس و غیره مشاهده کرد. یافتهها بیانگر آن است که بین عوامل اجتماعیشدن نیز تفاوت وجود دارد. آنچه باید بدان اشاره کرد این است که هویت قومی در میان این گروههای قومی، متأثر از جامعهپذیری فرهنگی است.