فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آیین خنیاگری از مواریث فرهنگی و هنریِ برجای مانده از ایران باستان است. این آیین کهن، در دورة فرمانروایی ساسانیان رواییِ بسیار یافت و چندتن از پرآوازه‌ترین خنیاگران ایرانی، نظیر باربد و نکیسا، الحان و نواهای بسیاری را ساخته و اجرا کردند. این پژوهش می‌کوشد تا با بهره‌گیری از روش توصیفی و تحلیلی و مطالعات کتابخانه‌ای، ضمن تحلیل آیین خنیاگری در ایران باستان، به چگونگی استمرار آن در ایران دورة اسلامی، به‌ویژه در دوران سامانیان و غزنویان، با تمرکز بر دیوان اشعار مسعود سعد بپردازد. براساس یافته‌های این پژوهش، خنیاگری تا سدة ششم هجری با پذیرش تغییراتی، همچنان در مناطقی از ایران، به‌ویژه در دربار سامانیان و غزویان، به حیات خود ادامه داده است. در این میان، برخی از شاعران در بازسازی و رواج دوبارة خنیاگری، به‌منزلة بخشی از هویت فرهنگی ایرانی، نقشی بسزا داشته‌اند. در میان شاعران دورة غزنوی، سروده‌های مسعود سعد، منبعی غنی و مأخذی مهم برای شناخت خنیاگری و چگونگی آن در دورة مورد بحث است. وی به‌طور خاص، با نظر داشتن به الحان باربد، و سرودن قطعاتی در وصف دوازده ماه، سی روز ماه و هفت روز هفته، درصدد رواییِ بیشتر خنیاگری در دربار غزنویان برآمد.