بررسی مقایسه‌ای ویژگی‌های ریختی گونة سیاه ماهی توئینی (Capoeta damascina) در آب‌های داخلی ایران با استفاده از روش ریخت‌سنجی هندسی

نویسندگان

1 دانش‌آموختة کارشناسی ارشد، گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشیار، گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشیار، گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان. اصفهان، ایران

4 استادیار، گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 دانشیار، گروه شیلات، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2015.53873
چکیده

  چکیده کمّی‌سازی ویژگی‌های ریختی شکل بدن جمعیت‌های مختلف ماهیان سبب شناسایی بهتر آن‌ها می‌شود و درک بهتری از تاریخچة تکاملی جمعیت‌های گوناگون آن را ارائه می‌کند. از این رو، این تحقیق با هدف مقایسة ویژگی ریخت‌شناختی جمعیت‌های سیاه ماهی توئینی (Capoeta damascina) در آب‌های داخلی ایران با استفاده از روش ریخت‌سنجی هندسی به اجرا درآمد. برای این منظور تعداد 373 نمونه سیاه‌ماهی توئینی از سیزده رودخانه از حوزه‌های کرمان، دجله، جازموریان، خلیج، هرمز، اصفهان و دریاچة نمک نمونه‌برداری شد. از نیمرخ چپ بدن ماهی‌ها عکس‌برداری شد و روی تصاویر دو بعدی حاصل به منظور استخراج داده‌های شکل بدن روش ریخت‌سنجی هندسی، با استفاده از نرم‌افزار TpsDig2 تعداد 17 لندمارک تعریف و رقومی شد. داده‌های لندمارک پس از آنالیز پروکراست با استفاده از روش‌های آماری چندمتغیرة PCA، CVA و آنالیز خوشه‌ای تحلیل شد. الگوهای تغییر شکل هر جمعیت نسبت به شکل میانگین کل جمعیت‌ها در شبکة تغییر شکل مصورسازی شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنی‌داری در ویژگی‌های ریختی جمعیت‌های مورد بررسی وجود دارد (0001/0P<). این تفاوت‌ها مربوط به عرض بدن، ناحیة سر، موقعیت قرارگیری باله‌ها و ساقة دمی بود. نتایج همچنین نشان داد که جمعیت‌های مورد مطالعةسیاه ماهی توئینی حوزة دریاچة نمک از لحاظ شکل بدن کاملاً متفاوت ‌است و سایر گروه‌ها به واسطة اختصاصات ریختی قابل تمایز است.