فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کتولی شرقی­‌ترین گویش زبان مازندرانی است که علاوه­‌بر تفاوت در برخی واژگان، از نظر ساخت­‌های فعلی نیز در پاره­‌ای موارد همچون ساخت ماضی استمراری، پیشوند و شناسه­‌های افعال ماضی و مضارع  تفاوت‌هایی با زبان مازندرانی دارد. در پژوهش حاضر، به بررسی ماده‌ها، شناسه­‌ها و ساخت­های فعلی، مصدر، صفت فاعلی و مفعولی و همچنین شکل معلوم و مجهول فعل در گویش کتولی پرداخته شده‌است. در این گویش، فعل بر پایۀ دو ماده ماضی و مضارع ساخته می‌شود. فعل مضارع دارای سه ساخت اخباری، التزامی و مستمر، و فعل ماضی نیز دارای ساخت­های ساده، استمراری، مستمر، نقلی، التزامی و بعید است. همچنین در گویش کتولی، شکل مجهول به­‌صورتی که در زبان فارسی وجود دارد، معمول نیست و تمایل گویشوران بیشتر به استفاده از ساختار معلوم است. ویژگی­‌های مهم دستگاه فعلی در گویش کتولی که در بررسی­‌های زبانی حائز اهمیت است، عبارت­‌اند از: نبود زمان ماضی نقلی به سیاق معمول در زبان فارسی و استفاده از ماضی ساده به­‌جای آن، عدم استفاده از پیشوند در ساخت فعل مضارع اخباری، استفاده از مادۀ ماضی kœrd در ساخت ماضی استمراری و برخی ویژگی­های دیگر که در این مقاله به آ­نها پرداخته شده‌است.