بررسی ابعاد و اجزای ذهنی مشارکت جمعی در پیاده روی اربعین
نویسندگان
1 دکتری جامعه شناسی و پژوهشگر پژوهشکده مطالعات فناوری
doi
10.30497/rc.2020.75524چکیده
در طول تاریخ تشیع؛ مناسک عاشورایی، آمیختگی شدیدی با وجدان جمعی پیروان این مذهب داشته است. در این میان آیین پیادهروی اربعین که در سالهای اخیر تحولات شگرفی را به خود دیده، یک پدیدۀ اجتماعی - فرهنگی ویژه و چندوجهی است که از زوایا و مناظر مختلف پژوهشی از جمله معنا و سازوکارهای درونی شایستۀ تأمل و توجه است. ازاینرو مقاله حاضر قصد دارد با تمرکز بر میدان مشارکت جمعی در پیادهروی اربعین ضمن تفکیک این میدان به سهلایه آشکار، نیمهآشکار و پنهان به توصیف ویژگیهای متمایز و منحصربهفرد ابعاد و اجزای پنهان این میدان اجتماعی و یا به عبارتی جهان ذهنی مشارکتکننده بپردازد. برای نیل به این هدف 17 مصاحبه با خادمین و موکبداران ایرانی بهعنوان گروهی که بیشترین سطح و حوزۀ درگیری را با پدیده پیادهروی اربعین دارا هستند؛ پیش گرفته شده است. بررسی و واکاوی محتوای مصاحبهها با کمک ترکیبی از روشهای تحلیل مضمون و نمونهسازی آرمانی صورت گرفت. در نهایت پس از سه مرحله کدگذاری، 13 مضمون فرعی در توضیح جهان ذهنی مشارکتکننده پیادهروی اربعین استخراج شد که ذیل چهار مضمون اصلی ایستارها، ایماژها، انگارهها و تفسیرها جایگذاری و تشریح گردید.
