فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قربانی‌کردن حیوانات، رسمی است که در ادوار گوناگون حیات بشر، رواج داشت و افراد با ذبحِ حیوانات و تقدیم آن به نیروهای برتر، تلاش می‌کردند، خشنودی‌شان را جلب کنند. پژوهش حاضر به‌روش توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مطالعۀ کتابخانه‌ای، می‌کوشد به‌ تحلیل جواز یا تحریم قربانی حیوانات و نوشیدن هوم در آیین زردشت بپردازد. نتایج، نشان‌می‌دهد با توجه به مستنداتِ فراوانی که در کتب اوستایی، پهلوی و روایات فارسی موجود است، گوشت‌خواری در دینِ زردشت، تحریم نشده و قربانی‌های خونین از مسلّماتِ این دین است. اهمیّت قربانی در این آیین تا آن‌جاست که در آخرالزمان، گاو هدیوش را به ‌منظور بی‌مرگی مردم قربانی می‌کنند. همچنین در مجموعۀ ایزدان زردشتی، ایزدی برای قربانی اختصاص یافته است(هوم) و همین ایزد، زبان، آرواره و چشمِ چپِ قربانی را طلب می‌کند. وجود چنین باورهای بنیادینی، مخالفت کلیِ زردشت با قربانی‌ را رد می‌کند. به‌ نظر می‌رسد تعالیم زردشت، مخالفِ شکل ابتدایی و عمدۀ قربانی بوده است که این امر، باعث فقر مردم و ویرانی کشتزارها می‌شد. علاوه ‌براین، آیینِ هوم و آمیختنِ عصارۀ آن با خونِ گاو، رسمی کهن بوده که به منظور جاودانی تن و روان انجام می‌شد و زردشت با برگزاری مراسم ‌قربانی‌کردن برخلاف آیین، پایکوبی همراه با توحش و مستیِ حاصل از نوشیدن شیرۀ هوم و خونِ گاو مخالف بود. وی به‌ منظور تضعیف دین مِهری که قربانیِ گاو، رکن اساسی آن بود، کوشید جنبههای خرافی و خشن قربانی، آشامیدن خون گاو با هوم را حذف و آن را با شیر جایگزین کند و گامی در تعدیل قربانی حیوانات بردارد.