انسانشناسی زبانشناختی» و نقش آن در استخراج جهانبینی و گفتمانهای موجود در قرآن کریم
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده اعجاز قرآن دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشجوی دکتری علوم و قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30497/rc.2020.2827چکیده
«انسانشناسی زبانشناختی» از رویکردهای نوین انسانشناسی است که به استخراج مؤلفههای فرهنگیِ موجود در زبانهای مختلف میپردازد، چه نزد ایشان «زبان» بهمثابه ذخیرهای فرهنگی بهشمار میآید. مواجهه با متون دینی، به شکل خاص، قرآن کریم از دریچه این دانش، دستاوردهای بسیار مهمی در ترسیم ساحتهای انسانشناختیِ قرآن کریم در برخواهد داشت. به شکل خاص در جستار پیشرو بر دو حوزه تمرکز شده است: نخست «استعاره و نقش آن در ترسیم جهانبینیِ حاکم بر دیدگاه کاربرانِ زبان» و دوم «زبانِ قرآن و جنسیت». در این حوزه نیز به کاربردهایِ جنسیتی در زبان قرآن کریم توجه داده شده و از رهگذر دستهبندی کاربردهایِ جنسیتی یاد شده، تا حد زیادی زمینه تبیین رویکردِ انسانشناختیِ قرآن فراهم خواهد شد. این بررسیِ اجمالی حکایت از آن دارد که بررسی ابعادِ زبانشناختیِ قرآن کریم از طریقِ رویآوردهای انسانشناختی، دریچههای جدیدی به روی مطالعات قرآن و حدیث گشوده و قادر است بسیاری از معضلاتِ اعتقادی و تفسیری را نیز مرتفع نماید.