نقش سازمان های مردم نهاد ملی و بین المللی در پیشگیری از جرایم محیط زیستی

نویسندگان

1 دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، ایران

2 دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، ایران

3 دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/envj.2020.181286
چکیده

حق برخورداری از سلامت یکی از حقوق اساسی هر شخص است. ماده 25 اعلامیه جهانی حقوق بشر مصوب 1948و قانون اساسی ایران در اصل 3 (بند 12)، 29 و 43 بر حق بر سلامت و برخورداری از بهداشت تأکید دارد. ماده 2 منشور حقوق شهروندی مصوب 1395ریاست جمهوری نیز حق بر سلامت را یکی از حقوق هر ایرانی اعلام کرده است. امروزه محیط­زیست و سلامت، رابطه تنگاتنگی دارند. بر این اساس در کنار سایر ارزش‌هایی که پیش‌بینی شده است، حق بر سلامت و داشتن محیط­ زیست سالم نیز یکی از ارزش‌های اساسی برای انسان‌ها به شمار می‌آید؛ به­ طوری­که انسان بدون داشتن محیط­زیستی امن و سالم قادر نخواهد بود به زندگی طبیعی خود ادامه دهد. اهمیت پیشگیری از جرائم زیست محیطی از این جهت است که با سلامتی انسان‌ها به صورت مستقیم ارتباط دارد، اغلب کشورها مقررات جزایی خاصی را در این مورد به اجرا می‌گذارند. بدین جهت این مهم به عنوان موضوعی ویژه در شکل‌دهی سیاست جنایی تقنینی در مورد حفاظت از محیط­زیست قابل مطالعه و بررسی است. هدف پژوهشگران در این تحقیق بررسی ایفای نقش سمن­های ملی و بین­ المللی در کاهش جرایم ­محیط ­زیستی است. پژوهش حاضر از جمله در پی تبیین نقش سمن­ ها در زمینه پیشگیری، افشا و تعقیب جرایم ­محیط­زیستی است تا از این طریق اهمیت آن برای مراجع تقنینی، اجرایی و قضایی بیش از پیش روشن گردد. کاهش جرایم ­محیط­ زیستی هم از منظر حق سلامت واجد اهمیت است و هم از منظر جرم شناسی و لزوم کاهش زمینه­ های کاهش جرم. دولت­ها در جهت کاهش جرایم ­محیط ­زیستی دو ابزار مهم در اختیار دارند: 1-وضع مقررات کیفری مناسب با هدف بازدارندگی و ارعاب مجرمین احتمالی. 2-تقویت سازمان های مردم نهاد و نتیجتاً آموزش عمومی، فرهنگ­سازی، مداخله این سازمان­ های در تعقیب و کشف جرم و ایجاد حساسیت نسبت به این قبیل جرایم. بدین منظور لازم است تا قانون­گذار نقش پررنگ تری در زمینه اعلام جرم و دخالت در فرآیند دادرسی­ های کیفری و حقوقی به سمن ­ها اعطا نماید. این نظر از­جمله برگرفته از نظریه جرم ­شناسی سبز یا جرم­شناسی ­محیط ­زیستی می باشد. در تحقیق حاضر علاوه بر بررسی مسائل پیش گفته در پی مطالعه نقش سازمان­ های مردم نهاد در ایران در مبارزه با جرایم ­محیط­زیستی از منظر کشف و تعقیب جرم و ایجاد حساسیت عمومی نسبت به این قبیل جرایم هستیم.