بررسی و تحلیل برخی از دیدگاههای زبانی امامبخش صهبایی با تکیه بر شرح سه نثر ظهوری
نویسندگان
1 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22124/plid.2022.20659.1558چکیده
اثر هنری دیگرگونه نگریستن است و این نگرش هنری در کارکردهای زبانی آشکار میگردد. بهرهگیری از عناصر زبانی نیز، نشانگر نگرش هنری هنرمند است؛ به این معنا که نویسنده با بهکارگیری زبان هنری اثرش را فصیح و بلیغ و تأثیرگذار میگرداند. در پژوهش پیشِ رو به روش توصیفی-تحلیلی سعی کردهایم به خوانش عناصر تازۀ کتاب «شرح سهنثر ظهوری» که نمایندة نقد زبانشناسی نوظهور قرن نوزدهم میلادی در شبهقاره است بپردازیم؛ عناصر تازهای چون اختلاف لغات براساس اختلاف مصوت و صامت، بدلالبدل نوع تازهای از ابدال، توافقاللسانین در مبحث لغت. هدف اصلی این پژوهش، کشف و معرفی این عناصر تازۀ زبانی است که در حوزۀ زبانشناسی دورة صهبایی مطرح بودهاست. دستاوردها گویای این است که شارح بهخوبی توانسته در شرح اثر، ارتباط بین سه عنصر اساسی پدیدآورنده، متن و مخاطب را حفظ و موازین علمی زبانشناسی را که هنوز در حال تکوین بوده، رعایت کند. همچنین او بهخوبی توانستهاست مسائل زبانی دورۀ خود را، طبق اصول و موازین علمی روزگار در آثار خود پی بگیرد. بازخوانی علمی آرای زبانی صهبایی و معاصرانش میتواند برای مخاطب در ادراک آثار ادبی این دوره، شعرشناسی، نثرپژوهی و در نتیجه، غنابخشی به ظرفیتهای نقد زبانی مؤثر افتد.