چارچوبهای ارجاع زمانی در زبان فارسی
نویسندگان
1 دانشآموختۀ دکتری زبانشناسی همگانی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22124/plid.2022.18658.1515چکیده
این مقاله به بررسی مباحث مربوط به چارچوبهای ارجاع زمانی در زبان فارسی پرداختهاست. در چارچوبهای ارجاع زمانی آنچه بیش از همه آشکار است پراکندگی نظری است. مقالۀ حاضر با نگاه به زبان فارسی، مروری بر رویکردها و مسائل اصلی این حوزه داشتهاست؛ مشاهده شده که در این زبان، میان حوزههای مکان و زمان رابطه وجود دارد؛ اما اگرچه مثالهای عمدهای از بیان زمان براساس مکان یافت میشود، این رابطه یکسویه نیست و توضیح مکان براساس زمان نیز در این زبان ممکن است. مثالهایی از زبان فارسی برای مفاهیم نظری مرتبط، همچون انگارههای خود متحرک و زمان متحرک، تسلسل الف و ب و چارچوبهای اشاری، پیدرپی و خارجی ارائه شدهاست و با نظرسنجی از گویشوران این زبان، مشخص شده معنی زمانی «جلوتر» در فارسی برای بیشتر گویشوران معادل «زودتر» بودهاست. درخصوص کاربرد چارچوبهای ارجاع مکانی در حوزۀ زمان نکاتی مطرح شده و نگاهی انتقادی به بحث استعاره درخصوص ارجاع زمانی نیز ارائه شدهاست.