تحلیل نشانه‌شناختی هویت دینی در پویانمایی‌های ایرانی (مطالعه موردی: مجموعه پویانمایی‌ «پیامبران»)

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری علوم ارتباطات-واحد اردبیل. دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

2 دانشیار گروه علوم ارتباطات، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

3 استادیار گروه علوم ارتباطات، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

doi
10.30497/rc.2020.2831
چکیده

این پژوهش در پی آن است که بررسی نماید هویت دینی در پویانمایی‌های ایرانی چگونه نشان داده می‌شود و برای بازنمایی هر یک از ابعاد هویت دینی از چه رمزگان نشانه‌شناسی استفاده شده است. به عبارت دیگر، هدف اصلی این تحقیق، تحلیل نشانه‌شناختی هویت دینی در  پویانمایی‌های ایرانی(مورد مطالعه: مجموعه پویانمایی پیامبران) است. این تحقیق در رهیافت مطالعات فرهنگی و با تأکید بر نظریه بازنمایی استوارت هال[1] و بهره‌گیری از نظریه‌های مرتبط با حوزه دین به ویژه نظریه گلاک و استارک[2] صورت گرفته است. جامعه آماری شامل پویانمایی‌های ایرانی است که در طول سال‌های گذشته با محوریت دین و مسائل دینی در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تولید و پخش شده است. نمونه‌گیری در این پژوهش به روش نمونه‌گیری هدفمند غیر تصادفی انجام شد و 3 قسمت از پویانمایی‌ پیامبران(کشتی نوح، آتش سرد و صابران) به عنوان نمونه انتخاب شده است. برای تحلیل نشانه‌شناسی پویانمایی‌ها از الگوی روایی بارت[3] و همچنین از تحلیل سه‌گانه فیسک و هارتلی[4] استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد بازنمایی هویت دینی در پویانمایی‌ پیامبران با جهت‌گیری، چارچوب‌‌بندی رسانه‌ای و کارکردهای ایدئولوژیک همراه است. در این پویانمایی‌ها ابعاد مختلف هویت دینی - بعد اعتقادی، مناسکی، تجربه‌ای و پیامدی- بازنمایی می‌شود.     [1]. Stuart Hall [2] .Glock & Stark [3] .Barthes [4] .Fisk & Hartley