پایش و ارزیابی زمانی دادههای بارش توسط ماهوارههای TRMM و GPM (مطالعۀ موردی: شهر بندرعباس)
نویسندگان
1 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران
2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، میناب، ایران
3 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، میناب، ایران
doi
10.22126/ges.2022.6929.2450چکیده
بارش نقشی تعیین کننده در تأمین نیاز آبی محصولات مختلف، تأمین ذخایر سدها، تغذیۀ منابع آبهای سطحی و زیرزمینی، وقوع سیلابها و خشکسالیها دارد. دسترسی نداشتن به دادههای بارش روزانه و طولانیمدت و هزینۀ بالای ایجاد ایستگاههای هواشناسی زمینی، جایگزینی روشهای ارزان با دادههایی دارای دقت بالا و به تعداد زیاد، مانند دادههای ماهوارهای، را ایجاب میکند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی دقت دادههای بارش پیشبینیشده توسط ماهوارههای و در کلانشهر بندرعباس طی یک دورۀ هفدهساله، از سال 2000 تا 2017، انجام شد. دادههای ساعتی بارش ماهوارههای و از پایگاههای اطلاعاتی دریافت و پس از تحلیل فرمت دریافتی دادهها در محیط متلب، اطلاعات بارش ساعتی استخراج گردید. نتایج نشان داد که دقت هر دو مدل و در پیشبینی بارش، مناسب و نزدیکبههم و غالباً دچار بیشبرآوردی است، بهطوری که ۷۵ درصد پیشبینیهای بارش مدل و تمامی پیشبینیهای مدل دچار بیشبرآوردیاند. یافتهها مشخص کرد که مدل نسبت به مدل دقت بیشتری در پیشبینی صحیح وقایع بارندگی اتفاقافتاده و خطای کمتری در پیشبینی بارندگیهای غیرواقعی دارد و بیشترین دقت مدلهای و بهترتیب مربوط به مقیاسهای ماهانه، سالانه و روزانه است. در مدل ، ۲۵ درصد دادهها دارای بالاتر از ۵/۰ هستند، حال آنکه در مدل ، در هیچیک از دادهها، پیشبینی بالاتر از ۵/۰ قرار نگرفت. مقدار شاخص در پیشبینیهای مدل در ۴۲ درصد وقایع، مثبت شد، درحالی که در مدل GPM در هیچ واقعۀ پیشبینیشدهای مثبت نگردید. نتیجهگیری کلی تحقیق این است که ماهوارۀ TRMM ابزاری مناسب برای پایش و پیشبینی بارش است.