مقایسة تطبیقی «صحنة اهدای نمادهای مقدس به پادشاه» در سکه‌های اشکانی و ساسانی با رویکرد بیناتصویری

نویسندگان

1 گروه تاریخ هنر/ پژوهشکدة هنر/فرهنگستان هنر

doi
10.22034/aclr.2024.2038091.1123
چکیده

سکه در دنیای باستان واحد استانداردی از جنس فلز بود که ابزار مبادله‌ای شمرده می‌شد. سکه‌ها را یکی از منابع مطالعاتی دستِ اول می‌دانند زیرا اطلاعاتی فراتر از ارزش مادی خود در اختیار پژوهشگران رشته‌های مختلف قرار می‌دهند. این داده‌ها شامل موضوعاتی مرتبط با تاریخ، زبان‌، اسطوره‌، اقتصاد، سیاست و هنر است. این پژوهش در نظر دارد با مطالعة در زمانی سکه‌های اشکانی و ساسانی رابطة میان تصویر صحنة اهدای نمادهای مقدس به پادشاه را مورد مطالعه قرار دهد. در سکه‌هایی که مورد بررسی قرار می‌گیرند یک شخصیت اسطوره‌ای فرّه یا نماد مقدسی را به شاه تقدیم می‌کند. این بن‌مایة تصویری بر برخی از سکه‌های اشکانی دیده می‌شود که ادامة آن را در سکه‌های ساسانی نیز می‌توان دنبال کرد. این مطالعه نشان می‌دهد که ارتباط شخص پادشاه با نیروی قدسی که نمادی از جهان مقدس را به پادشاه هدیه می‌دهد، از دوران اشکانی بن‌مایه‌ای نقش شده بر سکه‌ها بوده که با توجه به شرایط تغییر یافته، به حیات خود در سکه‌های ساسانی ادامه می‌دهد. در اصل پرسش اصلی این پژوهش چگونگی تحولات تصویری در هنر ایران پیش از اسلام و بررسی روند تبدیل یک مفهوم تصویری به شمایل است. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و مشاهده‌ای (مشاهده سکه‌های مربوط به دوران اشکانی و ساسانی) و رویکرد پژوهشی بیناتصویری انجام می‌گیرد.