فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روایتی از تولد بودا ترجمۀ یکی از مهم‌ترین متن‌های سُغدی بودایی است که در گروه زبان‌های ایرانی میانۀ شرقی قرار دارد و به همین سبب بارها پژوهشگرانِ زبان‌های باستانی آن را مورد تخقیق و تفحص‌های زبان‌شناختی قرار داده‌اند؛ اما از آنجا که این متن، نه داستانی خطی و بی‌فروغ، که روایتی پرفراز و نشیب از زندگی بودا را روایت می‌کند، جای آن دارد که ازمنظر روایت‌پژوهی نیز به بحث گذاشته شود. در این مقاله روایت سغدی تولد بودا از دو منظرِ روایت‌پژوهی (ساختاری) و تحلیل مضمون مورد بررسی قرار می‌گیرد تا هم شیوۀ روایت و هم مضامین به کار رفته در آن که گاهی متأثر از باورهای مترجم ایرانی و گاه مطابق با اندیشه‌های بودایی است، بیشتر واکاوی و نشان داده شود؛ چراکه در طول متن تنها به اشاره‌ای گذرا به این مضمون‌ها بسنده شده است. پژوهش با روش تحلیل محتوا صورت گرفته و نشان می‌دهد که این داستان به لحاظ شگردهای روایی، در میان داستان‌های همتای خود، منحصر به فرد، و به لحاظ مضمون، تلفیقی از اندیشه‌های ایرانی و بودایی است