فعل «bu:n»، «بودن»، در کردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 دانشیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

3 استادیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22124/plid.2021.18607.1513
چکیده

بررسی نمود ایستا در محمول‌های حاصل از ترکیب صفت و فعل ربطی «bu:n» در کردی سورانی، گونۀ اردلان، با استناد به تقسیم‌بندی دوبخشی اسمیت، موضوع این پژوهش ‌است که داده‌های آن از گفتار روزمرۀ گویشوران کردزبان جمع‌آوری شده‌است. نتایج حاصل از واکاوی داده‌ها نشان می‌دهد محمول‌های مذکور همواره ایستا نیستند و گاه دچار نمودگردانی می‌شوند که متأثر از دو عامل است. عامل اول در نمودگردانی این افعال، فعل ربطی «bu:n» است. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد کردی سورانی دو فعل ربطی به معنای «بودن» و «شدن» دارد که مصدر آنها به صورت هم‌آوا-هم‌نویسۀ «bu:n» است. چنانچه محمول حاصل ترکیب صفت و فعل ربطی «bu:n» در معنای «شدن» باشد، نمود واژگانی غیرایستا است. از سوی دیگر، تمامی محمول‌های حاصل از ترکیب صفت و فعل ربطی «bu:n» به معنای «بودن» نیز ایستا نیستند. عامل دوم، ماهیت صفتی است که در ساختمان محمول به کار رفته‌است. با استناد به تقسیم‌بندی صفتی اشمیت و باخ دریافتیمچنانچه صفت در این محمول‌ها به دستۀ صفت‌های طبقه‌بندی تعلق داشته باشد، محمول همواره ایستا و پایدار خواهد بود، اما صفت‌های متعلق به دستۀ صفت‌های توصیفی محمول‌هایی غیرایستا و ناپایدار می‌سازند.