نگاهی به ریشههای آیین کهن «نریگله» در ندوشن
نویسندگان
1
doi
10.22034/aclr.2025.2034758.1117چکیده
رها کردن بزهای نر را در گله به منظور جفتگیری «نریگله» میگویند. از گذشته، در ندوشن (شهری در شهرستان میبد، غرب استان یزد)، این کار برای گلهها در روز بیست و پنجم مهرماه و با انجام مراسمی خاص شبیه یک جشن صورت میگرفته است. منظور از انجام پژوهش، پیدا کردن ریشههای کهن این آیین است. شیوۀ پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و اطلاعات مورد نیاز این پژوهش از مطالعات کتابخانهای گردآوری شده است. کاربرد میوۀ انار (نماد باروری در فرهنگهای مختلف) در مراسم نریگله، نشان از اهمیت نتایج این مراسم برای برگزارکنندگانش دارد. روز انجام نریگله در بازۀ زمانی مناسب از لحاظ طبیعی و زیستی قرار دارد. همچنین روزی است (روز اورمزد از ماه آبان در گاهشمار زردشتی) که از نظر زردشتیان آغاز آفرینش چهارپایان سودمند از جمله گوسفند است. نریگله با گهنبار ایاسرم همزمان است که زمان بازگشت گله و جفتگیری گوسفندان معنی میشود. نریگله را میتوان با گشنگیری (گشنگذاری) در ادبیات مکتوب زردشتی همسان دانست. از نظر ارداویرافنامه یکی از وظایف شبانان، گشنگیری به قاعدۀ گوسفندان بوده است. شیوۀ اجرا و زمان برگزاری مراسم نریگله در ندوشن نشان میدهد که مراسم نریگله، آیین بسیار کهنی است.