فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مفهوم محیط ­زیست پاک، یکی از مهم­ترین و شاخص­ ترین اصول کلان در سیاستگذاری تمام کشور جهان به شمار می­ رود. این مسأله به­ ویژه در میان کشورهایی که از سرمایه ­های کلان نفت و گاز (که یکی از آلاینده ­های مهم محیط­ زیست به ­شمار می­ روند) از اهمیت ویژه ­ای برخوردار می­ گردد. چرا که امروزه هزینه­ های انسانی و اقتصادی صرف شده در راستای دستیابی به محیط­ زیست پایدار میلیاردها دلار برآورد می ­گردد. کشور ایران نیز به سبب برخورداری از صنایع نفت و گاز یکی از کشورهایی است که به مسأله محیط ­زیست و آلاینده­ های حاصل از فعالیت آن اهمیت ویژه ­ای می­ دهد و همواره درصدد طراحی و اعمال مدل و الگوهایی مختلفی برای کاهش آلاینده های نفت و گاز بوده است. در این مقاله نیز، نویسندگان مساعی خود را صرف طراحی الگوی محیط­ زیستی توسعه پایدار در صنعت گاز ایران نموده ­اند. روش تحقیق ترکیبی مبتنی بر تحقیق آمیخته اکتشافی (کیفی – کمی) است. جامعه آماری مقاله حاضر مبتنی بر 1080 نفر بوده و با استفاده از روش گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری  با 25 خبره، مصاحبه عمیق انجام و در بخش کمی، برای سنجش مدل، پرسشنامه محقق ساخته ای با روش نمونه ­گیری خوشه ­ای نسبی در بین 285 نفر از نمونه­ ها توزیع گردید. روایی پرسشنامه با روش صوری و محتوایی و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. داده ­ها با روش تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی با نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل گردید. نتایج بخش کیفی حاکی از آن بوده که الگوی محیط ­زیستی توسعه پایدار دارای 15 بعد به ­شرح شرایط علی (1. رسالت خدمات‌رسانی، 2. الزامات ایمنی و بهداشت، 3. مسؤولیت اجتماعی)، شرایط زمینه ­ای (4. آموزش و یادگیری، 5. فرهنگ‌سازی، 6. نگرش و آگاهی مدیران)، شرایط مداخله­ ای (7.  پیمانکاران، 8. تأسیسات و تجهیزات فنی، 9. تکنولوژی و عملیات فنی)، راهبرد ( 10. سیاست‌گذاری‌های میان‌مدت و بلندمدت وزارت نیرو، 11. نظارت و ارزیابی مستمر بر روند پروژه‌ها، 12. برنامه‌های مدیریت مصرف مشترکان، 13. برنامه‌های مدیریت آلاینده‌های حاصله) و  پیامد ( 14. ارتقاء عملکرد  زیست محیطی شرکت گاز و 15. حرکت در جهت توسعه پایدار) است. نتایج بخش کمی نشان داد که تمامی ابعاد مدل پارادایمی پژوهش، مورد تأیید واقع شدند.