بررسی فرایند ترکیب و دسته‌بندی آن از نظر معنایی و رابطۀ بین عناصر سازندة آن در زبان مازندرانی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

3 دانشیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.22124/plid.2021.15847.1444
چکیده

در پژوهش حاضر کلمات مرکب مازندرانی برگرفته از فرهنگ تبری (نصری اشرفی، 1381)، از نظر معنایی و رابطۀ بین عناصر سازنده بررسی شده­است. برمبنای دسته‌بندی بیستو و اسکالیز (2005)، به‌عنوان چارچوب نظری پژوهش، ترکیب سه دستۀ اصلی همپایگی، اسنادی/ توصیفی و وابستگی را در بر می‌گیرد. این دسته‌بندی مبتنی­بر روابط دستوری ممکن بین دو سازه در ساختارهای نحوی است. از نظر رابطه بین عناصر سازنده، ترکیب دو دستۀ فعلی و غیرفعلی را شامل می‌شود. تأکید مقالۀ حاضر عمدتا بر ترکیب فعلی و دسته‌بندی آن است. ترکیب فعلی نوعی ترکیب وابسته است که در ساختار آن سازۀ غیرفعلی، متمم سازۀ فعلی است. ترکیب‌های فعلی از نظر معنایی به چهار دستۀ موضوعی، غیرموضوعی، گروهی و مکرر تقسیم‌بندی می‌شوند. شواهد نشان می‌دهدکه انطباق نسبتا کاملی بین مازندرانی و دسته‌بندی بیستو و اسکالیز وجود دارد.