بررسی وضعیت حیات زبانی مازندرانی در مناطق شهری

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 استادیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 دانشیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22124/plid.2020.15665.1439
چکیده

در سال 2003 یونسکو دستورالعملی را برای برآورد حیات زبان­ها و میزان در ‌معرض خطر بودن آنها ارائه داد. مزیت برآورد این است که با شناخت حوزه‌‌های کاربرد زبان و وضعیت موجود زبان در هر یک از عوامل نه‌گانۀ معرفی­شدۀ یونسکو می‌توان راهکارهایی برای گسترش کاربرد، ثبت و مستندسازی و در‌نتیجه پیشگیری از انقراض زبان اندیشید. هرچند مهم‌ترین عامل در زنده ماندن هر زبانی انتقال زبان از والدین به فرزندان و به عبارتی دیگر، انتقال بین­نسلی است، اما عوامل دیگری نیز بر حیات زبانی تأثیرگذار هستند و برای برآورد وضعیت حیات زبانی باید همۀ این عوامل را درکنار هم سنجید. هدف این پژوهش بررسی وضعیت حیات زبانی مازندرانی و برآورد نقاط ضعف و قوت آن با به‌کارگیری شیوه‌های یونسکو است. مازندرانی از زبان‌های ایرانی کرانۀ جنوبی دریای کاسپین است و حدود 3 میلیون گویشور دارد. این زبان نیز همانند دیگر زبان‌ها و گویش‌های محلی و منطقه‌ای ایران به دلایلی که تا حدودی در مقاله به آنها پرداخته شده در حال از دست دادن گویشوران خود است.