واکاوی ادراک زائران از رفتار خادمان در اربعین: روایتی مردمشناختی از پدیده عظیم پیادهروی اربعین
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته آیندهپژوهی دانشگاه تهران
2 استادیار گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
doi
10.30497/rc.2019.2530چکیده
زیارت اربعین یعنی چهلمین روز شهادت امام حسین (ع) که فقط مختص ایشان و پیاده بودن آن سفارش موکد معصوم (ع) میباشد، از عاشورای سال 61 هجری قمری تاکنون همواره برپا بوده است. در سالهای اخیر، زیارت اربعینیه، تبدیل به بزرگترین اجتماع انسانی و پدیدهای بینظیر در جهان شده است بهطوریکه برخی صاحبنظران آن را معجزه الهی زمانه میدانند. کنشگران انسانی در اربعین از جهات مختلف دارای تنوع بالایی هستند و در مدت حضور در پیادهروی اربعین رفتارهای جدیدی دارند و هنجارهای مشترکی را رقم میزنند. در این مقاله سعی شده است رفتار مردم عراق و خادمان در میزبانی از زائران اربعینی از دیدگاه و تجربه زیسته زائران روایت شود. نوع تحقیق کیفی و از سنخ مردمشناسی است. روش گردآوری دادهها مشاهده مشارکتی و مصاحبه فردی و گروهی میباشد که پژوهشگران با بهرهگیری از آنها و حضور چندینباره در این پیادهروی و مشارکت در آن، مشاهدات و یافتههای خود را دستهبندی و ارائه مینمایند. یافتههای تحقیق شامل سه مضمون یا مقوله اصلی سنّت، برکت و محبّت است. به عبارت دیگر، زائران، رفتار مردم عراق و خدمت بیمنّت آنها به زائران در پیادهروی اربعین را به سنّت (ریشههای سنتی آن مردمان از جمله رسم ایشان در مهمان نوازی)، برکت (درخواست خیر و برکت از ائمه (ع) به خصوص امام حسین (ع) برای رزق و زندگی خود) و در نهایت محبّت بیمنت (سرسپردگی و دلدادگی به امام (ع) بدون هیچگونه چشمداشتی نسبت به خدمت) نسبت میدهند.
