فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهتداوم و تحول فرایندی است که در آسیای غربی باستان بیش از هر چیز دیگر قابل‌مشاهده است. تحولات سیاسی و به‌قدرت‌رسیدن اقوام و گروه‌های گوناگون از سویی زمینۀ تغییرات بسیاری را فراهم می‌کرد؛ اما آنچه بیشتر قابل‌مشاهده بود ساختارهای فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی است که در طول هزاره‌های باستان با تحولات یا دگرگونی‌های کران‌مند به زندگی خود ادامه می‌دادند. بسیاری از این ساختارهای پیشین در دورۀ هخامنشی نیز قابل مشاهد است. همواره در پژوهش‌های معاصر به تأثیرپذیری پارسیان از میان‌رودان باستان پرداخته شده است. یکی از مهم‌ترین ساختارها که کم‌تر موردتوجه واقع شده است نظام‌های حقوقی عصر باستان است. براین‌اساس این پژوهش در نظر دارد به بررسی دو پرسش اساسی در این زمینه بپردازد. نخست آنکه نظام حقوقی هخامنشیان دقیقاً چه ویژگی‌هایی دارد؟ و دودیگر آنکه آیا می‌توان نظام حقوقی هخامنشیان را در چارچوب فرایند تداوم و تحول تأثیر پذیرفته از میان‌رودان باستان دانست؟ براین‌اساس این مقاله با بررسی منابع حقوقی این عصر به دنبال پاسخ به این پرسش‌هاست. روش این پژوهش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه-ای است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که علی‌رغم فقدان منابع بنیادین حقوقی مربوط به عصر هخامنشی، می‌توان با تحلیل تطبیقی اسناد و مدارک گوناگون این عصر نتیجه گرفت که نظام حقوقی پارسیان بر ساختاری مرکز-پیرامون استوار بوده است؛ ساختاری که در آن قوانین محلی و منطقه‌ای نقش‌برجسته‌ای ایفا می‌کردند.