پدیدارشناختی موانع برنامه درسی تربیت جنسی در مقطع متوسطه
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز
2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی دانشگاه تبریز، عضو هیئت علمی پژوهشکده سیاستپژوهی و مطالعات راهبردی حکمت، تهران، ایران
4 کارشناسی ارشد برنامهریزی درسی دانشگاه تهران
doi
10.30497/rc.2019.2562چکیده
یکی از ساحتهای ششگانه تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، ساحت تربیت زیستی و بدنی است که یکی از مقولههای تحت پوشش این ساحت، توجه به تربیت جنسی است. در بسیاری از نظامهای آموزشی، تحقق تربیت جنسی با موانع زیادی در عرصه عمل مواجه بوده است و همین امر، زمینهساز بروز بسیاری از معضلات اجتماعی و انحرافهای رفتاری در میان نسل جوان شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی موانع تحقق برنامه درسی تربیت جنسی در مدارس متوسطه بر اساس رویکرد کیفی و با روش پدیدارشناسی انجام گرفته است. دادهها با استفاده از فن مصاحبه نیمه ساختارمند با نوزده نفر از والدین، معلمان و مدیران در سطح منطقه شش شهر تهران با شیوه نمونهگیری هدفمند از نوع ملاکی گردآوری شده و بر اساس راهبرد کُلایزی تحلیل شد. نتایج این پژوهش موانع برنامه درسی تربیت جنسی در مقطع متوسطه تحصیلی را در سه مضمون اصلی و نُه خوشه مضمونی شامل عوامل خانوادگی ازجمله، مقاومت و بیمیلی والدین در برابر تربیت جنسی فرزندان، ضعف مهارتهای ارتباطی مطلوب بین والدین و فرزندان و غلبه نگاه بزرگسالی بر مسائل جنسی نوجوانان، همچنین عوامل سازمانی نظیر؛ کمبود چشمگیر معلم متخصص حوزه تربیت جنسی در آموزش و پرورش، محدودیت و چالشبرانگیز بودن منابع آموزشی در حوزه تربیت جنسی، ضعف خطمشی مناسب حمایت از تربیت جنسی در چارچوب تربیت اسلامی و چالش تعامل مطلوب مدرسه و خانه و در نهایت، عوامل فرهنگی ـ اجتماعی همچون ضعف آگاهی اجتماعی از تعریف صحیح تربیت جنسی و برداشتهای شخصی و بدون پشتوانه از مبانی دینی دستهبندی کرد.