ارزیابی اختلاط کاربری در سطح معابر شهری بهکمک تحلیلهای مکانی و روش ضریب جینی
نویسندگان
1 گروه مهندسی نقشهبرداری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران
2 گروه مهندسی راه و ترابری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران
doi
10.22126/ges.2021.5844.2308چکیده
استفادة روزافزون از وسایل نقلیة موتوری یکی از پیامدهای شهرنشینی است که افزون بر بروز مشکلاتی همچون ترافیک و آلودگی هوا، موجب کاهش فعّالیت فیزیکی افراد و بهتبع آن، سلامت عمومی جامعه خواهد شد. درنتیجه، یکی از مؤثّرترین راهکارهای مقابله با این چالش در دهههای اخیر، افزایش دسترسی افراد به انواع کاربریهای شهری بهوسیلة کاهش مسافت سفر یا اختلاط مناسب کاربریها بوده است؛ بنابراین این چالش موجب شد تا پژوهشگران مختلفی در سراسر دنیا برای رفع این مشکل، در پی شیوههای نوین مدیریت شهری باشند. یکی از مهمترین روشهای افزایش دسترسی، اختلاط مناسب کاربریها در مناطق شهری است. در نوشتار پیش رو با استفاده از سیستم اطّلاعات جغرافیایی بهعنوان تحلیلگر مکانی و شاخص جینی بهمثابة شاخص میزان عدالت در توزیع، برابری در توزیع کاربریهای شهری در طول معابر محلّة ولیعصر، واقع در منطقة 6 شهرداری تهران محاسبه شده است. این تحلیل براساس تعداد کاربریهای موجود در دهکهای طولی هر معبر، میزان برابری در توزیع کاربریهای هر معبر را با شاخص جینی برای معبر و محلّه بیان کرده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که محلّة ولیعصر با شاخص جینی 3/0 از برابری کمابیش مناسبی در توزیع کاربریها برخوردار است. افزون بر این، مقایسة نتایج با یافتههای دیگر مطالعات نشان میدهد که شاخص جینی هر محلّه میتواند نمایندة مناسبی برای اندازهگیری میزان اختلاط کاربری، قابلیت پیادهروی و دسترسی به زیرساختهای شهری و حمل و نقلی در سطح یک منطقة شهری باشد؛ همچنین بهدلیل ماهیت عدالتمحور، این شاخص میتواند درکنار دیگر فاکتورها در برنامهریزیهای منطقهای یا شهری استفاده شود