بررسی ارتباط بین آلاینده‌های هوا و پارامترهای هواشناسی در بخش کشاورزی استان مازندران با استفاده از رگرسیون لجستیک

نویسندگان

1 گروه اقتصاد کشاورزی، مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستائی، تهران، ایران

2 گروه اقتصاد کشاورزی، بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه اقتصاد کشاورزی، بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 گروه اقتصاد کشاورزی، بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22126/ges.2021.5677.2285
چکیده

توجّه به آثار زیست­ محیطی در تولید محصولات کشاورزی می­تواند درراستای مدیریت پایدار کشاورزی بسیار مفید باشد. شناخت رفتارهای زیستی در تولید آلاینده­ها می­تواند نقش مهمّی در کاهش اثرات سوء آلودگی هوا داشته باشد. روش رگرسیون لجستیک به­عنوان روش توسعه­یافتة خطّی، به­منظور پیش­بینی آلودگی هوا به­شمار می­رود؛ تحلیل سری زمانی پارامترهای اثرگذار بر آلاینده­های هوا و پرداختن به این موضوع که برای پیش­بینی میزان آلاینده­ها در یک گام زمانی جلوتر، به چه تعداد داده در زمان­های قبلی نیاز است، مسئله­ای است که کمتر بررسی شده است. هدف پژوهش حاضر آن است که با مدل­سازی فرایند پنج آلایندة مهم شامل مونوکسید کربن، اُزون، ذرّات معلّق با قطر کمتر از ده میکرومتر، دی­اکسید گوگرد و دی­اکسید نیتروژن در استان مازندران با استفاده از روش رگرسیون لجستیک و تحلیل سری­های زمانی، میزان کارایی و انعطاف‌پذیری روش­های به­کار گرفته­شده در مدل­سازی و پیش­بینی این آلاینده­ها را بررسی کند. در نوشتار پیش رو، داده­های هواشناسی از ایستگاه­های رامسر، آمل، بابلسر و نوشهر و داده­های آلودگی هوا از ایستگاه­های گلوگاه، قائم­شهر، ساری و کیاسر به­صورت روزانه در نیمسال دوم 1396 و سال 1397 دریافت شده که میانگین آن­ها در تجزیه و تحلیل داده­ها استفاده شده است. نتایج نشان داد که NO2 و CO ایستگاه گلوگاه و O3 ایستگاه کیاسر و SO2، NO2 و CO ایستگاه­های آلودگی ساری و قائم­شهر به­طور کامل با پارامترهای دما، رطوبت نسبی و سرعت باد ارتباط معنی­داری دارند که بیانگر تأثیر این پارامترها در تغییر غلظت آلاینده­های پیش­گفته است؛ همچنین براساس الگوهای توابع یک­متغیّرة معادلات رگرسیون­ها، فرمول­های معتبری برای تخمین روابط لجستیک بین آلاینده­ها و پارامترهای هواشناسی استخراج شد که براساس آن، با داشتن پارامترهای هواشناسی در ایستگاه­ها، به­راحتی می­توان میزان آلودگی منطقه را پیش­ بینی کرد