بررسی ارتباط بین آلایندههای هوا و پارامترهای هواشناسی در بخش کشاورزی استان مازندران با استفاده از رگرسیون لجستیک
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستائی، تهران، ایران
2 گروه اقتصاد کشاورزی، بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 گروه اقتصاد کشاورزی، بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 گروه اقتصاد کشاورزی، بخش کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22126/ges.2021.5677.2285چکیده
توجّه به آثار زیست محیطی در تولید محصولات کشاورزی میتواند درراستای مدیریت پایدار کشاورزی بسیار مفید باشد. شناخت رفتارهای زیستی در تولید آلایندهها میتواند نقش مهمّی در کاهش اثرات سوء آلودگی هوا داشته باشد. روش رگرسیون لجستیک بهعنوان روش توسعهیافتة خطّی، بهمنظور پیشبینی آلودگی هوا بهشمار میرود؛ تحلیل سری زمانی پارامترهای اثرگذار بر آلایندههای هوا و پرداختن به این موضوع که برای پیشبینی میزان آلایندهها در یک گام زمانی جلوتر، به چه تعداد داده در زمانهای قبلی نیاز است، مسئلهای است که کمتر بررسی شده است. هدف پژوهش حاضر آن است که با مدلسازی فرایند پنج آلایندة مهم شامل مونوکسید کربن، اُزون، ذرّات معلّق با قطر کمتر از ده میکرومتر، دیاکسید گوگرد و دیاکسید نیتروژن در استان مازندران با استفاده از روش رگرسیون لجستیک و تحلیل سریهای زمانی، میزان کارایی و انعطافپذیری روشهای بهکار گرفتهشده در مدلسازی و پیشبینی این آلایندهها را بررسی کند. در نوشتار پیش رو، دادههای هواشناسی از ایستگاههای رامسر، آمل، بابلسر و نوشهر و دادههای آلودگی هوا از ایستگاههای گلوگاه، قائمشهر، ساری و کیاسر بهصورت روزانه در نیمسال دوم 1396 و سال 1397 دریافت شده که میانگین آنها در تجزیه و تحلیل دادهها استفاده شده است. نتایج نشان داد که NO2 و CO ایستگاه گلوگاه و O3 ایستگاه کیاسر و SO2، NO2 و CO ایستگاههای آلودگی ساری و قائمشهر بهطور کامل با پارامترهای دما، رطوبت نسبی و سرعت باد ارتباط معنیداری دارند که بیانگر تأثیر این پارامترها در تغییر غلظت آلایندههای پیشگفته است؛ همچنین براساس الگوهای توابع یکمتغیّرة معادلات رگرسیونها، فرمولهای معتبری برای تخمین روابط لجستیک بین آلایندهها و پارامترهای هواشناسی استخراج شد که براساس آن، با داشتن پارامترهای هواشناسی در ایستگاهها، بهراحتی میتوان میزان آلودگی منطقه را پیش بینی کرد