بررسی تاثیر خطاهای هندسی در قطعات ماشینکاری شده بر عدم تکرارپذیری و قابلیت ابزار اندازه گیری ابعادی

نویسندگان

1 دانشکده مکانیک، برق و کامپیوتر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشکده مکانیک، برق و کامپیوتر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 شرکت صنعتی ایران خودرو، تهران، ایران

doi
10.22034/mme.23.5.275
چکیده

عدم تکرار پذیری نتایج اندازه گیری شده یک قطعه توسط آزمایشگاه­های مرجع مشکلی است که اکثرا در کارگاه­های تولیدی باعث ایجاد اختلاف نظر و شک و شبهه در تنظیم دستگاههای تولیدی با نتایج ارائه شده توسط آزمایشگاهها می گردد. در این مقاله به بررسی تاثیر پارامترهای هندسی ایجاد شده در اثر ماشینکاری بر توانایی اندازه گیری ابزارهای کنترلی از طریق روش­های آماری مهندسی کیفیت پرداخته می شود، بدین صورت که ابتدا قطعاتی تحت فرآیند سورخکاری و داخل تراشی قرار گرفتند، پس از اندازه گیری های دقیق قطر سوراخ، انحراف هندسی با عنوان استوانه ای بودن برابر 0.01 میلیمتر بدست آمد. سپس با دو سیستم اندازه گیری متداول گیج بادی (AIR GAUGE) و دستگاه اندازه گیری مختصات ((CMM تحت بررسی قرار گرفت و توانایی ابزارهای اندازه گیری از طریق نرم افزار مینی تب محاسبه شد. قابلیت (Cg) گیج بادی در کنترل قطر سوراخ ماشینکاری شده برابر 0.27 و قابلیت دستگاه CMM در کنترل قطر مذکور برابر 0.28 است. پس از حذف پراکندگی ناشی از پارامترهای هندسی جهت محاسبه توانایی ابزارهای اندازه گیری، میزان توانایی ابزارها تا 1.20 در گیج بادی و 1.05 در دستگاه C.M.M بهبود یافتند، لازم به ذکر است در این بررسی پس از حذف خطای قطعه کار، عدم تکرار پذیری در گیج بادی نیز از 74% به عدد 16.66% و در دستگاه اندازه گیری سه بعدی از 70.80% به 19.13% ارتقاء یافت.