رژیم غذایی و شاخص‌های تغذیه‌ای ماهی بوتک دهان‌بزرگ (Cyprinion macrostomum Heckel, 1843) در رودخانۀ سزار (استان لرستان)

نویسندگان

1 استادیار، گروه شیلات، دانشکدۀ منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

2 دانشیار، گروه شیلات، دانشکدۀ منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

3 استادیار، گروه شیلات، دانشکدۀ منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه شیلات، دانشکدۀ منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

5 استادیار، گروه زیست‌دریا، دانشکدۀ علوم دریایی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

doi
10.22059/jfisheries.2014.52416
چکیده

این مطالعه با هدف بررسی شاخص‌های غذایی ماهی بوتک دهان‌بزرگ (Cyprinion macrostomum) در رودخانۀ سزار صورت گرفت. نمونه‌برداری به صورت ماهیانه از تیر تا آذر 1390 و با استفاده از تورهای پرتابی (سالیک) با چشمه‌های مختلف و تور انتظاری با چشمۀ 50 میلی‌متری انجام شد. برای آنالیز رژیم غذایی، 68 نمونه از گونۀ C.macrostomum بررسی شد. بررسی شاخص‌های غذایی در این گونه نشان داد که به طور میانگین میزان شاخص طول نسبی روده (RLG)، 07/0±33/5، میزان شاخص گاستروسوماتیک (GI)، 002/0±13/0، میزان شاخص فاکتور وضعیت (K)، 01/0±41/1، میزان شاخص شدت تغذیه (IF)، 77/20±96/340 و شاخص خالی‌بودن روده (CV) 47/5 است. تمام آیتم‌های غذایی شناسایی‌شده در رودۀ ماهی لوتک دهان‌بزرگ به گروه فیتوپلانکتون‌های گیاهی یا پریفیتون‌ها تعلق دارند. جنس‌های Navicula، Cymbella، Diatoma و Nitzschia به‌منزلۀ غذای اصلی، جنس‌های Microspora، Ulothrix، Oscillatoria، Fragillaria، RhoicospheniaScenedesmus، Tribonema، Synedra Gomphonema و Spirogyra به‌منزلۀ غذای فرعی و جنس‌های Gyrosigma، Pinnularia Pediastrum، Diploneis و Melosira به‌منزلۀ غذای اتفاقی مشخص شدند. آنالیز رژیم غذایی این گونه نشان می‌دهد که ماهی بوتک دهان‌بزرگ دارای رژیم غذایی پریفیتون‌خواری، دارای روده‌ای با حدود پنج‌برابر طول کل بدن و از نظر وضعیت چاقی و تغذیه‌ای در رودخانۀ سزار دارای شرایط نسبتاً مناسبی است.