فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیان سوگند در زبان فارسی غیر از گونۀ اصلی که در آن برای موضوعی به کسی یا چیزی سوگند می‌خورند، دارای گونۀ دیگری است که با وجود کاربرد آن در گذشته و حال، تاکنون توجهی بدان نشده‌است. این گونه از بیان سوگند دارای ساختِ شرطی است که در جملۀ شرط موضوع سوگند بیان می­شود، و در جملۀ جواب شرط نیز عمل سوگندخوردن قرار می­گیرد. این­ نوع از سوگند یکی از مصداق‌های «کنش‌گفتار» در زبان فارسی است که گوینده با بیان آن عمل سوگند را انجام می‌دهد. در این نوشتار با بهره‌گیری از مفاهیم نظریۀ «کنش‌گفتار» در دیدگاه جان آستین به عنوان مبنای نظری و با ذکر نمونه­هایی از آثار ادبی و نیز مواردی از گفتار عامیانه، گونۀ شرطیِ بیان سوگند تبیین و تشریح می­شود تا نشان داده شود که این نوع سوگند هم در گذشته متداول بوده‌است و هم­اکنون در زبان روزمره کاربرد گسترده‌ای دارد. از نتیجة کار چنین برمی­آید که این شیوه نسبت به نوع شناخته­شده و متداول آن تأکید بیشتری دارد و در مواقعی استفاده می­شود که گوینده بخواهد بر موضوع تأکید و مبالغۀ بیشتری داشته باشد.