دفع شر در ستیزه: با تمرکز بر بهرام یشت و اثروه ودا
نویسندگان
1 گروه زبانهای باستانی دانشکده ادبیات، دانشگاه تهران
2 فرهنگ و زبانهای باستانی.دانشکده ادبیات دانشگاه تهران
doi
10.22034/aclr.2024.2020594.1101چکیده
باورهای مذهبی و اعتقادات کهن در میان هندوایرانیان جایگاه ویژهای دارد. در باور این قوم کهن اعتقاد به حضور همزمان دئوهها و اهورهها، نیروهای شر و خیر در جهان هستی امری بدیهی است، که در آن همواره نیروهای شرور و اهریمنی در قالبهای گوناگون سعی در آسیبرسانی به گروه مقابل خود یعنی آفریدههای اهورهایی و نیک هستند. در چنین فلسفهای دفع نیروهای مخرّب و آسیبرسانی که در جدال دائمی با گروه مخالف خود هستند، ضرورت استفاده از انواع طلسمها، تعویذها و دیگر مناسک رمزآلود را برای قومی جنگجو که خواهان پیروزی در نبرد هستند، امری طبیعی و اجتنابناپذیرمیکند. در این پژوهش سعی کردهایم با بررسی بهرام یشت که به ایزد جنگاوری بهرام در اوستا اختصاص دارد، و مقایسۀ آن با اثروهودا در متون باستانی هندی، به تشابهاتی که در آداب دفع شرارت نیروهای اهریمنی در هر دو مورد نامبرده وجود دارد، بپردازیم. آنچه در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است از این قرار است: مشابهت در استفاده از نیروی خارقالعادهکلام مقدس، استفاده از گیاهان مقدس (بهطور موردی: هوم/ سومه)، حیوانات خاص با قدرتهایی جادویی یا استفاده از عضوی از آنها (بهطور موردی: مرغ وارغنه/ پر)، و استفاده از سنگهای خاص (به طور موردی: سیغوئیر/ سنگریزه)