تحلیل نشانگرهای کلامی و سبکی در گفتمان حقوقی دادگاههای انقلاب
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آبادان، ایران.
2 دانشیار زبانشناسی همگانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آبادان، ایران.
3 دانشیار زبانشناسی همگانی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران.
doi
10.22124/plid.2021.14336.1398چکیده
هدف این تحقیق بررسی تأثیر عوامل کلامی و سبکی گفتمان حقوقی در انحراف از نشانگرهای کلامی و سبکی در دادگاههای انقلاب با رویکرد مک منامین است. دادههای تحقیق، حاصل 15 جلسه دهدقیقهای از دادگاههای انقلاب در ده سال اخیر بود که با روش نمونهگیری تصادفی منظم انتخاب گردید. دادهها به روش آمار توصیفی تجزیه و تحلیل شد و بسامد تغییر و انحراف از این نشانگرها با توجه به الگوهای گفتمانی دادگاه به سه دسته از هنجارهای تجویزی، توصیفی و آماری طبقهبندی شد. نتایج نشان داد که کاربرد نشانگرها نقشی تعیینکننده در جایگاه فردی و اجتماعی قاضی و متهم ایفا میکند. رعایت نکردن الگوهای گفتمانی توصیفی، تجویزی و آماری در متهمان بیشتر از قضات بود و تفاوت معنیداری بین قضات و متهمان در تغییر کلام معیار در هر سه الگوی گفتمانی وجود داشت، ولی در مقایسه با یکدیگر تفاوتی معنیدار در رعایت کلام معیار و انحراف از نشانگرهای کلامی و سبکی مشاهده نشد. انحراف از هنجارها در دو طرف مشاهدۀ محسوسی نداشت. کاربرد این مطالعه از لحاظ زبانشناسی حقوقی به روند مؤثر فرایند دادرسی و تشخیص تأثیرگذاری کلام شرکتکنندگان در دادرسی کمک میکند. نیز یافتههای این پژوهش در آموزش و تربیت قضات، وکلا و نمایندگان دادستان نیز مفید است.
