ارزیابی نقش استخراج معادن شهرستان قروه بر پایداری روستاهای پیرامونی
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22126/ges.2020.5621.2281چکیده
بخش عظیمی از منابع معیشتی روستاها، به بهرهبرداری از منابع محیطی متّکی است. معدن یکی از این منابع است که زمینة دستیابی به توسعة پایدار را فراهم میکند و تأثیرات بیشماری در ابعاد مختلف بههمراه خواهد داشت؛ بنابراین هدف پژوهش توصیفی - تحلیلی پیش رو، ارزیابی نقش استخراج معادن طلای ساریگونی و پوکه قزلجهکند بر پایداری روستاهای پیرامون است. حجم نمونه شامل 330 نفر است. ارزیابی پایداری روستاها در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی با 31 شاخص، با ابزار پرسشنامه انجام شد. در تحلیل دادهها از آزمونهای همبستگی اسپیرمن و آزمون منویتنی به کمک نرمافزار اِس.پی.اِس.اِس. استفاده شد. نتایج رتبهبندی روستاها نشان داد که در پایداری اقتصادی و اجتماعی، قزلجهکند رتبة اوّل، جدآقایه آخرین رتبه؛ در پایداری زیستمحیطی طوغان باباگرگر رتبة اوّل، داشکسان رتبة آخر و درنهایت در پایداری کل، روستای قزلجهکند در رتبة اوّل و روستای جدآقایه در پایینترین رتبه قرار گرفتند. ازنظر سطح پایداری نیز قزلجهکند، پایدار، مالوجه و طوغان باباگرگر، نیمهپایدار و داشکسان، بهارلو، جدآقایه ناپایدار شناخته شدند؛ همچنین مشخّص شد بین ابعاد گوناگون پایداری و نیز بین پایداری و فاصلة روستاها از معدن رابطة معنیداری وجود دارد؛ نیز تفاوت معنیداری بین پایداری روستاها برحسب نوع معدن، نوع مالکیت معدن و همچنین ازنظر خانوارهای شاغل و غیر شاغل در معدن مشاهده شد. درراستای نقشآفرینی معدنکاری بر توسعة پایدار روستایی لازم است نیروهای بومی برای استخدام در معدن در اولویت قرار گیرند، بخشی از سود معادن صرف توسعة روستاهای اطراف شود، آسیبهای زیستمحیطی، با مدیریت منابع و موادّ زائد و بازیافت آن در معادن برطرف شود؛ همچنین با تبادل اطّلاعات و مشارکتدادن روستاییان در برنامهریزی و اجرای عملیات، اعتماد و رضایت آنان جلب شود.
