مقایسۀ آرایش سازه های داستان سغدی رستم با پنج داستان کوتاه سغدی مانوی
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری فرهنگ و زبانهای باستانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.
doi
10.22034/aclr.2024.2024804.1108چکیده
داستان سغدی رستم، از میان متون غیردینی و پنج داستان کوتاه از میان متون سغدی مانوی برگزیده شدند تا از منظر رده شناسی آرایش سازه و مبتنی بر نظریۀ «سوی انشعاب» درایر بررسی و با هم مقایسه شوند. بر مبنای نظریۀ «سوی انشعاب(BDT)»، سازۀ هم الگو با فعل «مقولۀ غیرگروهی(غیرانشعابی)» و سازۀ هم الگو با مفعول «مقولۀ گروهی(انشعابی)» است، بنابراین دو وضعیت بنا به سوی انشعاب برای زبان ها در نظرگرفته می شود: «راست انشعابی» و «چپ انشعابی». در پژوهش پیش رو، 28 مؤلفه مبتنی بر جفتعنصرهای درایر و مؤلفههای دبیرمقدم، اساس مقایسه قرار گرفتهاند. 722 جفت عنصر در کل پیکرۀ این پژوهش یافت شد که 369 جفت عنصر راست انشعابی و 353 جفت عنصر چپ انشعابی بودند. از 240 جفت عنصر یافت شده از داستان رستم، 152 مورد راست انشعابی و 88 مورد چپ انشعابی و از 482 جفت عنصر یافت شده از پنج داستان کوتاه مانوی، 217 مورد راست انشعابی و 265 مورد چپ انشعابی بودند. بنابراین بر پایۀ نظریۀ «سوی انشعاب»، آرایش سازههای متن داستان رستم، «راست انشعابی» و آرایش سازه های پنج داستان کوتاه مانوی، با اختلافی اندک «چپ انشعابی»اند.