نظام حالت دهی و مطابقۀ الگوی کُناییِ زبان آرانی در چارچوب برنامۀ کمینه گرا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه الزهرا (س)
2 دانشیار زبانشناسی همگانی، دانشگاه الزهرا (س)
doi
10.22124/plid.2019.13601.1374چکیده
آرانی از گویشهای مرکزی ایران است که نیای آن مشخص نیست، اما به زبان پارتی، نزدیکتر است و زمانی در مناطق گستردهای از ایران به کار میرفت، اما امروزه تنها محدود به شهر آران و بیدگل، در شمال شرقی استان اصفهان است. در بررسی و استخراج الگوی کنایی این زبان، جملات و دادهها به شیوۀ میدانی و گفتوگو و مصاحبۀ حضوری با 20 گویشور جمعآوری شده، و در موارد معدودی از پرسشنامه، و همچنین از مجموعه کتابهایی که جملات این زبان را گردآوری کردهاند استفاده شدهاست. نتایج نشان داد زبان آرانی از الگوی کنایی گسسته پیروی میکند. بندهای دارای ستاک فعل متعدیِ زمان حال در این زبان، الگوی فاعلی- مفعولی، و بندهای دارای ستاک فعل متعدی گذشته از الگوی کنایی- مطلق تبعیت میکنند. همچنین فعل بند متعدی با مفعول ارجاع متقابل ندارد، بلکه در قالب سوم شخص مفرد ظاهر میشود. حالت کنایی فاعل بهصورت ذاتی و مشروط به شرایط خاص اعطا میشود و با واژهبست مضاعفساز بازنمایی میشود. در بندهای دارای فعل مرکب، میزبانِ واژهبست، بخش غیرفعلی است.