فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بخش نخست این مقاله، تلاش شده تا نشان داده شود در تنظیم و نحوه بیان مطالب دساتیر، شیوه‌ای خاص برگزیده شده است. بر اساس این شیوه، در ابتدای هر یک از شانزده بخش مختلف دساتیر دو بند یکسان آمده که باید آنها را متأثر از آموزه‌های قرآنی دانست. اما شاخصه و معیار هر نامه، بند سوم آن است که با بند سوم نامه‌های پیش و پس از خود تفاوت دارد. تکرار این بند که مضمون خاصی را به مطالب پیشین نمی‌افزاید، سبب می‌شود تا بخش‌های مختلف هر نامه، از یکدیگر جدا شده و موضوعات گوناگون دسته‌بندی شوند. در بخش دوم مقاله، با توجه به صورت و ساختار کلی نامه‌های دساتیر، روشن می‌شود که نامه مه‌آباد نه تنها بلندترین نامه دساتیر به لحاظ تعداد بند است، بلکه مهم‌ترین و اصلی‌ترین آنها نیز هست. علاوه بر این، ارجاعات مکرر و دلایل متنی نیز نشان می‌دهند که دیگر نامه‌های دساتیر را باید در حکم مؤید‌های نامه مه‌آباد به حساب آورد. در ادامه، نشان داده می‌شود که ساختار نامه‌های گلشاه، سیامک، هوشنگ، تهمورس، فریدون، منوچهر و کیخسرو شباهت‌های قابل توجهی با یکدیگر دارند و می‌توان داوری‌ای که آنها را ذیل یک دوره تاریخی کوچک دساتیری (کهین چرخ) به حساب می‌آورد، مورد پذیرش قرار داد. در پایان، با مقایسه نامه ساسان نخست با دیگر نامه‌های دساتیر، ناهماهنگی آن در قیاس با دیگر بخش‌ها مورد تأیید قرار می‌گیرد و به این فرضیه اشاره می‌شود که شاید مطالب آن از جای دیگری به اینجا آورده شده باشند.